Πάνω από 1 δισ. ευρώ σε κατάρτιση χωρίς δημόσιους δείκτες αποτελέσματος — Το Ελεγκτικό Συνέδριο εξήγγειλε έλεγχο 680 εκατ. ευρώ το 2025, το πόρισμα αγνοείται 15 μήνες μετά

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

• Η Δ.ΥΠ.Α διαθέτει, μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης, πάνω από 1 δισεκατομμύριο ευρώ για προγράμματα κατάρτισης 500.000 ανέργων και εργαζομένων σε ψηφιακές, πράσινες και οικονομικού εγγραμματισμού δεξιότητες — μόνο ο προϋπολογισμός του 2025 για ένα υποέργο αυτής της δράσης ανέρχεται επισήμως σε 259.100.720 ευρώ, σύμφωνα με απόφαση του ίδιου του Διοικητικού Συμβουλίου της Δ.ΥΠ.Α (ΦΕΚ Β 4259/13.07.2026). Η Δ.ΥΠ.Α. συχνά δημοσιεύει δελτία τύπου με εντυπωσιακούς αριθμούς «ωφελουμένων» ανά περιφέρεια. Ένα και μόνο νούμερο λείπει επιμελώς από όλα αυτά τα δελτία τύπου: πόσοι από όσους καταρτίστηκαν βρήκαν, τελικά, δουλειά. Ο ΠΑΝΣΥΠΟ θέτει το ερώτημα δημόσια, γιατί η απάντηση αφορά κάθε φορολογούμενο: δίνονται ως επιδόματα παρακολούθησης, ή παρέχεται εκπαίδευση που αποδίδει μετρήσιμα προσόντα και δουλειές; Όσο η Δ.ΥΠ.Α αρνείται να δημοσιεύσει τους δείκτες αποτελέσματος, το ερώτημα παραμένει ανοιχτό — και αυτό, από μόνο του, είναι καταγγελία.
• Τι δείχνουν τα επίσημα στοιχεία

Τα δελτία τύπου της Δ.ΥΠ.Α, περιφέρεια προς περιφέρεια, δημοσιεύουν συστηματικά μόνο αριθμούς συμμετοχής: πόσοι «ωφελούμενοι» εντάχθηκαν σε προγράμματα κατάρτισης, τι ποσοστό είναι γυναίκες, νέοι ή μακροχρόνια άνεργοι. Δηλαδή, ουσιαστικά, πόσοι πήραν το επίδομα κατάρτισης. Πουθενά δεν δημοσιεύεται συστηματικά το ποσοστό όσων βρήκαν εργασία 3, 6 ή 12 μήνες μετά την κατάρτιση — δηλαδή το μόνο μέτρο που δείχνει αν τα δημόσια χρήματα «έπιασαν τόπο»*.

Το εντυπωσιακό είναι ότι αυτός ο δείκτης δεν λείπει από τη νομοθεσία. Το άρθρο 38 του Ν.4921/2022 προβλέπει ρητά πλαίσιο αξιολόγησης παρόχων κατάρτισης με ακριβώς αυτά τα κριτήρια: ποσοστό ανέργων καταρτισθέντων που βρήκαν εργασία ή ξεκίνησαν δική τους επιχείρηση εντός 3, 6 και 12 μηνών, ποσοστό ολοκλήρωσης και πιστοποίησης, ποσοστό θετικής αξιολόγησης από τους ίδιους τους καταρτισθέντες. Η υποχρέωση συλλογής αυτών των στοιχείων υπάρχει. Η τακτική, δημόσια δημοσίευσή τους προς τους πολίτες, όχι.

• Το ίδιο το Ελεγκτικό Συνέδριο το θεώρησε αρκετά σοβαρό — δύο φορές

Τον Απρίλιο του 2025, η Πρόεδρος του Ελεγκτικού Συνεδρίου παρουσίασε στην Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής το ετήσιο πρόγραμμα θεματικών ελέγχων, στο οποίο περιλαμβανόταν ρητά και ονομαστικά έλεγχος στα προγράμματα κατάρτισης της Δ.ΥΠ.Α που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης — προγράμματα που αφορούν περίπου 460.000 άτομα και συνολικό προϋπολογισμό 680 εκατομμύρια ευρώ. Αντικείμενο του ελέγχου δηλώθηκε ρητά η αποτελεσματικότητα υλοποίησης με βάση δείκτες επίτευξης αποτελεσμάτων, καθώς και η διαφάνεια στην επιλογή καταρτιζομένων και η νομιμότητα των πληρωμών.

Τον Ιούλιο του 2026, δεκαπέντε μήνες μετά την εξαγγελία, το πόρισμα αυτού του ελέγχου παραμένει αδημοσίευτο. Αυτό ακριβώς είναι το πρόβλημα: ούτε οι πολίτες ούτε οι εργαζόμενοι του κλάδου γνωρίζουν την τύχη ενός ελέγχου δημοσίου χρήματος ύψους 680 εκατομμυρίων ευρώ, δεκαπέντε μήνες μετά την επίσημη εξαγγελία του.

Στις 31 Μαρτίου 2026, στην ίδια Επιτροπή της Βουλής, η Πρόεδρος του Ελεγκτικού Συνεδρίου ανακοίνωσε νέο, ξεχωριστό έλεγχο για τη Δ.ΥΠ.Α. Σύμφωνα με καταγραφή της συνεδρίασης, η Πρόεδρος δήλωσε αυτολεξεί:

«Προβλέψαμε φέτος και τη διενέργεια ενός ειδικού ελέγχου. Συγκεκριμένη Υπηρεσία Επιτρόπου θα διενεργήσει δειγματοληπτικό έλεγχο σε προγράμματα της ΔΥΠΑ, εφόσον λόγω του ύψους του προϋπολογισμού τους και του αριθμού των ωφελουμένων είναι σημαντικά. Αντικείμενο του ελέγχου αυτού είναι η διαπίστωση ότι έχουν προβλεφθεί και εφαρμόζονται αποτελεσματικές διαδικασίες ώστε να διασφαλίζεται η νόμιμη και απρόσκοπτη εκτέλεσή τους, ότι η Διοίκηση ασκεί τη δέουσα εποπτεία επ’ αυτών, και ότι η υφιστάμενη Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου της ΔΥΠΑ ελέγχει και αξιολογεί τα εν λόγω συστήματα.»

Διαβάστε ξανά προσεκτικά τι λέει —και τι δεν λέει— αυτό το απόσπασμα. Ο νέος έλεγχος του 2026 δεν θα διαπιστώσει αν οι καταρτισθέντες βρήκαν δουλειά. Θα διαπιστώσει εάν υπάρχουν «διαδικασίες», αν η Διοίκηση «ασκεί εποπτεία», αν η εσωτερική μονάδα ελέγχου της ίδιας της Δ.ΥΠ.Α «ελέγχει και αξιολογεί τα συστήματα». Είναι, με άλλα λόγια, έλεγχος του αν υπάρχει ο μηχανισμός ελέγχου — όχι έλεγχος του αποτελέσματος. Το ανώτατο δημοσιονομικό δικαστήριο της χώρας φαίνεται να έχει υποβιβάσει το ερώτημα ή τουλάχιστον να έχει προσθέσει στον έλεγχό του εάν «υπάρχει, έστω, κάποιος που να το ελέγχει;».

• Αξιολογούν τα προγράμματα στην Ευρώπη; — τρεις Xώρες, τρία διαφορετικά επίπεδα διαφάνειας

Οι μετρήσιμοι δείκτες αποτελεσματικότητας εφαρμόζονται ήδη σε τρεις μεγάλες Eυρωπαϊκές χώρες, με τρία διαφορετικά επίπεδα ωριμότητας.

Γερμανία — μηνιαία, δημόσια, ανά περιοχή. Η επίσημη στατιστική υπηρεσία της Γερμανικής Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Εργασίας (Statistik der Bundesagentur für Arbeit) δημοσιεύει κάθε μήνα, σε ανοιχτά δεδομένα, τον δείκτη «Eingliederungsquote» (ποσοστό ένταξης στην αγορά εργασίας) ειδικά για την επιδοτούμενη επαγγελματική κατάρτιση — όχι μόνο σε εθνικό επίπεδο, αλλά ξεχωριστά για κάθε Περιφερειακή Διεύθυνση και για κάθε επιμέρους Υπηρεσία Εργασίας (Agentur für Arbeit) και Jobcenter της χώρας. Οποιοσδήποτε πολίτης μπορεί σήμερα να δει πόσο αποτελεσματικό ήταν ένα πρόγραμμα κατάρτισης στη δική του περιοχή, τον προηγούμενο μήνα.

Γαλλία — τριμηνιαία, δημόσια, με ανοιχτό API. Η Γαλλική France Travail δημοσιεύει κάθε τρίμηνο την επίσημη έκθεση «Στατιστικά και Δείκτες» με το ακριβές ποσοστό των εγγεγραμμένων που βρήκαν εργασία εντός εξαμήνου — πρόσφατα γύρω στο 47%-48% — και διαθέτει ξεχωριστό, δημόσιο API (“taux d’accès à l’emploi après formation”) ειδικά για την έκβαση της κατάρτισης, ανά περιοχή και ειδικότητα, ώστε οι φορείς και οι πολίτες να το ενσωματώνουν σε δικά τους εργαλεία.

Ισπανία — Η ισπανική Estrategia Española de Apoyo Activo al Empleo 2025-2028, που εγκρίθηκε τον Ιούλιο του 2025, αναφέρει ρητά ότι είναι η πρώτη φορά που ενσωματώνει αποτελέσματα αξιολόγησης της προηγούμενης Στρατηγικής, και εξαγγέλλει τη δημιουργία τακτικού «πίνακα ελέγχου» (cuadro de mando) με δείκτες ανά αυτόνομη κοινότητα για την εργασιακή ένταξη. Δηλαδή: ακόμη και η Ισπανία, που ξεκίνησε αργότερα από Γαλλία και Γερμανία, το αναγνωρίζει επίσημα ως έλλειψη και υλοποιεί.

Στην Ελλάδα όμως δεν υπάρχει ανακοίνωση, ούτε στρατηγική, ούτε δέσμευση για τακτική δημοσίευση αντίστοιχου δείκτη — παρότι ο νόμος (άρθρο 38, Ν.4921/2022) προβλέπει ήδη τη συλλογή των στοιχείων.

Η μοναδική δημόσια, ανεξάρτητη, μεθοδολογικά αυστηρή αξιολόγηση αποτελέσματος που εντοπίστηκε είναι μία μελέτη του ΟΟΣΑ του 2024, η οποία διαπίστωσε θετική μεν επίδραση των προγραμμάτων κατάρτισης και επιδότησης μισθού, επεσήμανε όμως ότι η Ελλάδα θα μπορούσε να κάνει περισσότερα ώστε τα προγράμματα να φτάνουν σε όσους τα χρειάζονται περισσότερο, ενώ σχεδόν το μισό της δαπάνης ενεργητικών πολιτικών απασχόλησης κατευθύνεται σε μέτρα που διεθνώς θεωρούνται από τα λιγότερο αποτελεσματικά. Μία μελέτη, μία φορά, από ξένο οργανισμό — αυτό είναι το σύνολο της δημόσιας γνώσης μας για το αν η Ελληνική κατάρτιση αποδίδει.

• Το αίτημα του ΠΑΝΣΥΠΟ

Ο Σύλλογός μας διατυπώνει, δημόσια και ευθέως, τρία συγκεκριμένα αιτήματα, και ένα ερώτημα που δεν δέχεται άλλη αναβολή:

• Η Δ.ΥΠ.Α να δημοσιεύει τακτικά, τουλάχιστον σε ετήσια βάση, τους δείκτες αποτελέσματος που ήδη προβλέπει το άρθρο 38 του Ν.4921/2022 για κάθε πρόγραμμα κατάρτισης — ποσοστό εύρεσης εργασίας στους 3, 6 και 12 μήνες, ποσοστό ολοκλήρωσης και πιστοποίησης — κατά το πρότυπο που ήδη εφαρμόζουν η Γαλλία και η Γερμανία.

• Το Ελεγκτικό Συνέδριο να απαντήσει δημόσια τι απέγινε ο θεματικός έλεγχος αποτελέσματος που εξήγγειλε τον Απρίλιο του 2025 για τα προγράμματα κατάρτισης Δ.ΥΠ.Α/Ταμείου Ανάκαμψης — τότε ανακοινώθηκαν 680 εκατομμύρια ευρώ, ποσό που αποδεικνύεται πλέον υποεκτίμηση, αφού μόνο ο προϋπολογισμός του 2025 για ένα υποέργο της ίδιας δράσης ανέρχεται σε 259 εκατομμύρια ευρώ.
• Τα κοινοβουλευτικά κόμματα και οι βουλευτές να θέσουν ευθέως το ζήτημα μέσω της κοινοβουλευτικής διαδικασίας ή μέσω της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής: πού είναι οι αριθμοί;

Δεν χρειαζόμαστε ακόμη ένα δελτίο τύπου που να αναφέρει απλά τους αριθμούς «ωφελουμένων».

Χρειαζόμαστε την απάντηση σε ένα απλό ερώτημα, που κανένας επίσημος φορέας δεν έχει μέχρι σήμερα απαντήσει δημόσια:

τα εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ που δόθηκαν για κατάρτιση, έπιασαν τόπο ή απλώς μοιράστηκαν ως επίδομα;

Όσο η απάντηση παραμένει άγνωστη, κάθε νέο δελτίο τύπου της Δ.ΥΠ.Α με αριθμούς συμμετοχής δεν είναι απολογισμός αλλά απλά επικοινωνία.

*Άρθρο 38,n.4921-22

• Πλαίσιο αξιολόγησης και λογοδοσίας επιλέξιμων παρόχων επιδοτούμενης συνεχιζόμενης επαγγελματικής κατάρτισης

§ 1

1. Η αξιολόγηση των παρόχων επιδοτούμενης συνεχιζόμενης επαγγελματικής κατάρτισης γίνεται βάσει της επίδοσης του αξιολογούμενου παρόχου σε κάθε πρόγραμμα επαγγελματικής κατάρτισης, στο οποίο συμμετέχουν και είναι ανεξάρτητη από τους ελέγχους της παρ. 4 του άρθρου 36. Στα ορόσημα της αξιολόγησης περιλαμβάνονται τουλάχιστον τα εξής στοιχεία:
α) το ποσοστό των άνεργων καταρτισθέντων που βρήκε εργασία εντός τριών (3), έξι (6) και δώδεκα (12) μηνών μετά τη λήξη της κατάρτισης ή, αν πρόκειται για εργαζομένους που καταρτίσθηκαν, το ποσοστό αυτών που διατήρησε την ιδιότητα του εργαζομένου στα αντίστοιχα χρονικά διαστήματα,
β) η αξιολόγηση του παρόχου από τους καταρτισθέντες και, στην περίπτωση της κατάρτισης εργαζομένων, από τους εργοδότες,
γ) τα ποσοστά των καταρτισθέντων που ολοκλήρωσαν την κατάρτιση και πιστοποιήθηκαν.

§ 2

2. Η αξιολόγηση της παρ. 1 καταλήγει σε βαθμολογία για την επίδοση του παρόχου στο πρόγραμμα επιδοτούμενης κατάρτισης, η οποία εκφράζεται σε αριθμητική κλίμακα, ως εξής:
(1) κακή,
(2) ανεπαρκής,
(3) ικανοποιητική,
(4) πολύ καλή,
(5) άριστη.
Οι βαθμοί 1-2 αντιστοιχούν σε αρνητική αξιολόγηση, οι βαθμοί 3-4 σε επαρκή θετική αξιολόγηση και ο βαθμός 5 σε άριστη θετική αξιολόγηση. Δεν μπορεί να βαθμολογηθεί με βαθμό 3 ή μεγαλύτερο η επίδοση παρόχου σε πρόγραμμα συνεχιζόμενης επαγγελματικής κατάρτισης, πλην των περιπτώσεων ενδοεπιχειρησιακής κατάρτισης, αν δεν συντρέχουν τουλάχιστον τρεις (3) από τις εξής πέντε (5) προϋποθέσεις:
α) τουλάχιστον το πενήντα τοις εκατό (50%) των άνεργων καταρτισθέντων βρήκε εργασία εντός δώδεκα (12) μηνών,
β) τουλάχιστον το ενενήντα τοις εκατό (90%) των εργαζόμενων καταρτισθέντων διατήρησε την ιδιότητα του εργαζομένου για διάστημα δώδεκα (12) μηνών,
γ) το πρόγραμμα έχει αξιολογηθεί θετικά από τουλάχιστον το εβδομήντα πέντε τοις εκατό (75%) των καταρτισθέντων,
δ) το πρόγραμμα έχει αξιολογηθεί θετικά από τουλάχιστον το εβδομήντα πέντε τοις εκατό (75%) των εργοδοτών, όταν πρόκειται για πρόγραμμα κατάρτισης εργαζομένων, και
ε) έχει πιστοποιηθεί τουλάχιστον το ογδόντα τοις εκατό (80%) των καταρτισθέντων που έχουν περαιώσει την παρακολούθηση του προγράμματος.