Θεσμική και οργανωτική αναδιάρθωση της Δ.ΥΠ.Α- της στεγαστικής πολιτικής και των κοινωνικών παροχών

Η παρούσα πρόταση ξεκινά από μια απλή αλλά θεμελιώδη αρχή: δεν είναι δυνατό να αποφασιστεί ο αριθμός και η κατανομή οργανικών θέσεων σε μια Δημόσια Υπηρεσία χωρίς να υπάρχει πιστοποιημένη εικόνα του προσωπικού που υπηρετεί, των κενών, των συνταξιοδοτήσεων της επόμενης τετραετίας, του φόρτου εργασίας ανά μονάδα και των νέων αρμοδιοτήτων. Με άλλα λόγια, ο Οργανισμός πρέπει να είναι το αποτέλεσμα ενδελεχούς στρατηγικού σχεδιασμού του ανθρώπινου δυναμικού — όχι η αφετηρία του.

Το 2019 θεσπίστηκε νέος Οργανισμός του ΟΑΕΔ με 4.830 οργανικές θέσεις. Το 2022 αντικαταστάθηκε από νέο Οργανισμό, με τέσσερις πλέον Γενικές Διευθύνσεις και ενισχυμένη έμφαση στην οικονομική και ψηφιακή διακυβέρνηση, αλλά το συνολικό όριο παρέμεινε ακριβώς 4.830. Οι θέσεις μόνιμου προσωπικού μειώθηκαν από 4.462 σε 4.427 και οι θέσεις ΙΔΑΧ αυξήθηκαν από 325 σε 360. Η μεταρρύθμιση άλλαξε το οργανωτικό περίβλημα, όχι όμως τη συνολική δυναμικότητα.

Την ίδια περίοδο οι αρμοδιότητες αυξήθηκαν: ψηφιακό μητρώο και Ψηφιακό Ατομικό Σχέδιο Δράσης, εντατικότερη εξατομικευμένη προσέγγιση, έλεγχος υποχρεώσεων ανέργων, νέα προγράμματα κατάρτισης, στεγαστική πολιτική, ψηφιακές εφαρμογές, αυξημένες υποχρεώσεις διαχείρισης και ελέγχου πόρων. Η αριθμητική στασιμότητα όμως των οργανικών θέσεων δεν συμβαδίζει με αυτή τη διεύρυνση.

Οι οκτώ αποφάσεις που ζητά ο ΠΑΝΣΥΠΟ

1. Να μη θεσπιστεί οριστικός αριθμός θέσεων πριν από αναλυτική πιστοποιημένη απογραφή προσωπικού και φόρτου εργασίας ανά οργανική μονάδα, ειδικότητα και εργασιακή σχέση, μαζί με τετραετή πρόβλεψη αποχωρήσεων.

2. Να καταρτιστεί δεσμευτικό Τετραετές Σχέδιο Ανθρώπινου Δυναμικού 2027–2030, συνδεδεμένο με συγκεκριμένους στόχους υπηρεσιών, χρονοδιάγραμμα μόνιμων προσλήψεων και ετήσιο δημόσιο απολογισμό.

3. Να θεσπιστεί διακριτός κλάδος/ειδικότητα Εργασιακών Συμβούλων αναζητούντων εργασία και εργοδοτών, με επαγγελματικό περίγραμμα, πιστοποίηση, επιμόρφωση, διαδρομή εξέλιξης και ανώτατα όρια υποθέσεων.

4. Να σταματήσει η κάλυψη πάγιων αναγκών με διαδοχικές συμβάσεις ορισμένου χρόνου. Οι 1.000 «ωφελούμενοι» του προγράμματος του 2026 δεν αποτελούν μόνιμη ενίσχυση ούτε ταυτίζονται αυτομάτως με εργασιακούς συμβούλους.

5. Να κατοχυρωθούν μόνιμοι πυρήνες στελέχωσης στις εκπαιδευτικές δομές, στα ΚΠΑ2 και στα Γραφεία ΕΚΟ, στην ασφάλιση ανεργίας, στην πληροφορική, στις κρίσιμες υποστηρικτικές λειτουργίες και στις τεχνικές υπηρεσίες που θα παραμείνουν στη ΔΥΠΑ. Για τους 28 ΒΝΣ και τις κοινωνικές παροχές του τ. ΟΕΕ ο μόνιμος πυρήνας κατοχυρώνεται στον φορέα υποδοχής.

6. Να ιδρυθεί Εθνικός Οργανισμός Στέγασης και Κοινωνικής Κατοικίας, στον οποίο θα μεταφερθούν ενιαία οι στεγαστικές αρμοδιότητες, η περιουσία, οι πόροι, τα αρχεία και οι οργανικές θέσεις του στεγαστικού τομέα και του τ. ΟΕΚ. Μέχρι την πλήρη λειτουργία του, οι σημερινές υπηρεσίες της Δ.ΥΠ.Α διατηρούνται ως ενιαία μεταβατική δομή. Η μεταφορά κάθε υπαλλήλου είναι εθελοντική και συνοδεύεται από πλήρη προστασία των δικαιωμάτων του.

7. Να μεταφερθούν απευθείας στο Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας οι 28 ΒΝΣ και οι μη στεγαστικές κοινωνικές παροχές της τ. Εργατικής Εστίας — κοινωνικός τουρισμός, παιδικές κατασκηνώσεις, βιβλία και θέατρο. Να συσταθούν μέσα στο Υπουργείο ειδική Γενική Γραμματεία, επιχειρησιακή Γενική Διεύθυνση και αυτοτελής Λογαριασμός Κοινωνικών Παροχών Εργαζομένων, με εθελοντική μεταφορά των υπηρετούντων και πλήρη προστασία των δικαιωμάτων τους.

8. Να συμμετέχουν θεσμικά οι εργαζόμενοι και οι αντιπροσωπευτικές οργανώσεις τους στη στρατηγική, στη διαμόρφωση των δεικτών και στην ετήσια αναθεώρηση της κατανομής — όπως συστήνει ρητά ο ΟΟΣΑ.

Σημείωση. Οι υπηρεσιακές εγγυήσεις για το προσωπικό που θα αναλάβει ελεγκτικά καθήκοντα στους φορείς υποδοχής (αποζημίωση ελέγχων, μη μείωση αποδοχών, μη συμψηφιζόμενη προσωπική διαφορά) δεν αποτελούν αίτημα πολιτικής, αλλά όρο προστασίας του προσωπικού και γι’ αυτό εντάσσονται στον Κοινό Χάρτη Εγγυήσεων Προσωπικού που ακολουθεί.

Κοινός Χάρτης Εγγυήσεων Προσωπικού

Οι ακόλουθες εγγυήσεις ισχύουν ενιαία και για τις δύο θεσμικές μεταβάσεις — τον Εθνικό Οργανισμό Στέγασης και Κοινωνικής Κατοικίας και το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας — και αναφέρονται συνοπτικά ως «Κοινός Χάρτης Εγγυήσεων Προσωπικού» σε όλες τις επόμενες ενότητες και στα Παραρτήματα, ώστε να μην επαναλαμβάνονται. Οι διατάξεις του Μέρους 7 (Άρθρα) τις ενσωματώνουν αυτοτελώς για λόγους νομοτεχνικής πληρότητας.

Α. Οι οργανικές θέσεις ακολουθούν υποχρεωτικά τις αρμοδιότητες. Η μεταφορά κάθε υπηρετούντος υπαλλήλου είναι αυστηρά εθελοντική και ασκείται μόνο μετά τη δημοσίευση του Οργανισμού του φορέα υποδοχής, των θέσεων, των καθηκόντων, της έδρας, της περιφερειακής κατανομής και όλων των μισθολογικών και υπηρεσιακών όρων.

Β. Η προθεσμία άσκησης του δικαιώματος επιλογής δεν είναι μικρότερη από εξήντα (60) ημέρες και αρχίζει μόνο μετά την ανωτέρω δημοσίευση.

Γ. Όσοι επιλέγουν τη μεταφορά διατηρούν πλήρως τη σχέση εργασίας, τον βαθμό, τον κλάδο, την ειδικότητα, το μισθολογικό κλιμάκιο, την προσωπική διαφορά, την αναγνωρισμένη προϋπηρεσία, το ασφαλιστικό και συνταξιοδοτικό καθεστώς, τα δικαιώματα εξέλιξης και τον τόπο υπηρεσίας, εκτός αν ζητήσουν διαφορετική τοποθέτηση. Δεν επέρχεται καμία μείωση των συνολικών αποδοχών, των επιδομάτων ή της προσωπικής διαφοράς. Η μεταφορά δεν λογίζεται ως νέα πρόσληψη ούτε ως διακοπή της υπηρεσιακής σχέσης.

Δ. Όσοι επιλέγουν να παραμείνουν στη Δ.ΥΠ.Α τοποθετούνται σε οργανική θέση ίδιου κλάδου, κατηγορίας και βαθμού και σε συναφές αντικείμενο, κατά προτεραιότητα στην ίδια υπηρεσία, στον ίδιο δήμο ή στην ίδια Περιφερειακή Ενότητα, χωρίς υποχρεωτική γεωγραφική μετακίνηση και χωρίς καμία δυσμενή μισθολογική, ασφαλιστική ή υπηρεσιακή μεταβολή.

Ε. Η μη αποδοχή της μεταφοράς δεν επιτρέπεται να αποτελέσει λόγο δυσμενούς αξιολόγησης, μετάθεσης, αποκλεισμού από θέση ευθύνης ή άλλης δυσμενούς μεταχείρισης. Δεν επιβάλλεται υποχρεωτική αλλαγή κλάδου· τυχόν αλλαγή είναι εθελοντική, βάσει προσόντων και όπου δεν υπάρχει οργανική θέση δημιουργείται προσωποπαγή.

ΣΤ. Οι κενές οργανικές θέσεις καλύπτονται κατά σειρά: εθελοντικές μεταφορές, εθελοντική πρόσκληση προς το λοιπό προσωπικό της Δ.ΥΠ.Α, εθελοντική κινητικότητα μόνιμου προσωπικού του δημόσιου τομέα και νέες μόνιμες προσλήψεις μέσω ΑΣΕΠ. Οι ΣΟΧ επιτρέπονται μόνο για πραγματικές αναπληρώσεις, έκτακτες αιχμές ή αποδεδειγμένα πρόσκαιρες ανάγκες. Κατά τις μόνιμες προσλήψεις μέσω ΑΣΕΠ εφαρμόζεται ο όρος Ι για την αναγνώριση και μοριοδότηση της εξειδικευμένης εμπειρίας του υπηρετούντος προσωπικού ορισμένου χρόνου.

Ζ. Η αναδιοργάνωση δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιηθεί για μείωση του μόνιμου προσωπικού ή για μετακύλιση κενών από φορέα σε φορέα. Οι οργανικές ανάγκες κάθε φορέα υπολογίζονται αυτοτελώς, με βάση τις πραγματικές αρμοδιότητες και τον τετραετή προγραμματισμό, και η μεταφορά δεν μπορεί να οδηγήσει σε καθαρή μείωση του συνολικού αριθμού οργανικών θέσεων τακτικού προσωπικού στους εμπλεκόμενους φορείς.

Η. Υπηρετούντες που θα αναλαμβάνουν ελεγκτικά καθήκοντα στους φορείς υποδοχής λαμβάνουν ειδική αποζημίωση ανά ολοκληρωμένο έλεγχο, με κατώτατη μηνιαία αποζημίωση τουλάχιστον ίση με την εκάστοτε ισχύουσα στη Δ.ΥΠ.Α και αυτόματη προσαρμογή σε κάθε μελλοντική αναπροσαρμογή της. Για όσους λαμβάνουν σήμερα την αποζημίωση ελέγχων κατοχυρώνεται ρητά ότι δεν θα υπάρξει καμία μείωση των συνολικών αποδοχών μέχρι την πλήρη ενεργοποίηση των νέων ελεγκτικών μηχανισμών το αντίστοιχο ποσό καταβάλλεται ως μη συμψηφιζόμενη προσωπική διαφορά ή οι υπάλληλοι συνεχίζουν, με ειδική διάταξη, ως ελεγκτές της Δ.ΥΠ.Α. Η δαπάνη προβλέπεται ρητά στους προϋπολογισμούς των φορέων υποδοχής.

Θ. Αποφυγή μεταβατικού κενού στελέχωσης. Επειδή οι οργανικές θέσεις μεταφέρονται υποχρεωτικά ενώ οι υπάλληλοι εθελοντικά, οι μεταφερόμενες θέσεις «ενεργοποιούνται» στον φορέα υποδοχής μόνο μετά από πιστοποίηση επιχειρησιακής ετοιμότητας. Μέχρι τότε η μεταβατική δομή της ΔΥΠΑ εξακολουθεί να λειτουργεί πλήρως, ώστε να μη δημιουργείται κενό «οργανικών θέσεων χωρίς υπαλλήλους». Για τη διοικητική συνέχεια επιτρέπεται, μόνο με τη συναίνεση του υπαλλήλου, μεταβατική απόσπαση έως δώδεκα (12) μηνών, με δικαίωμα οριστικής μεταφοράς ή επιστροφής στη Δ.ΥΠ.Α, και προκηρύσσονται παράλληλα οι κενές θέσεις μέσω ΑΣΕΠ με δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα.

Ι. Αναγνώριση και μοριοδότηση της εξειδικευμένης εμπειρίας του προσωπικού ορισμένου χρόνου (ΣΟΧ/ΙΔΟΧ/ΕΣΠΑ–ΣΟΧ).

Κρίσιμες λειτουργίες της Δ.ΥΠ.Α —ιδίως η εργασιακή συμβουλευτική, η λειτουργία των ΒΝΣ και η υλοποίηση προγραμμάτων— στηρίζονται επί σειρά ετών και σε προσωπικό ορισμένου χρόνου που έχει αποκτήσει πραγματική, εξειδικευμένη και πιστοποιημένη εμπειρία. Η αναδιοργάνωση δεν πρέπει να απορρίπτει αυτό το θεσμικό κεφάλαιο. Η μεταφορά οργανικών θέσεων και η κάλυψή τους με μόνιμο προσωπικό μέσω ΑΣΕΠ (όρος ΣΤ) εφαρμόζεται με τρόπο που αναγνωρίζει την εμπειρία αυτή, εντός των ορίων του άρθρου 103 του Συντάγματος και της νομοθεσίας του ΑΣΕΠ. Ειδικότερα:

(i) Στις προκηρύξεις ΑΣΕΠ για τη στελέχωση των νέων και των υφιστάμενων μονάδων της Δ.ΥΠ.Α, του Εθνικού Οργανισμού Στέγασης και του Υπουργείου, η εξειδικευμένη εμπειρία στο ίδιο αντικείμενο μοριοδοτείται στο ανώτατο όριο που επιτρέπει το εκάστοτε ισχύον πλαίσιο, με αντικειμενικά και γενικά κριτήρια, χωρίς ρυθμίσεις που φωτογραφίζουν συγκεκριμένα πρόσωπα.

(ii) Η υπηρεσία σε θέσεις ΣΟΧ/ΙΔΟΧ/ΕΣΠΑ–ΣΟΧ στη συναφή λειτουργία βεβαιώνεται και καταχωρίζεται επίσημα σε υπηρεσιακό μητρώο εμπειρίας, ώστε να τεκμηριώνεται πλήρως σε κάθε μελλοντική διαδικασία επιλογής.

(iii) Θεσπίζεται διαδρομή πιστοποιημένης επιμόρφωσης και πιστοποίησης επαγγελματικού περιγράμματος (π.χ. εργασιακού συμβούλου, στελέχους ΒΝΣ), ώστε οι de facto δεξιότητες να μετατρέπονται σε τυπικά προσόντα που προσμετρώνται στην επιλογή.

(iv) Οι προκηρύξεις χρονοπρογραμματίζονται ώστε το έμπειρο προσωπικό ορισμένου χρόνου να μπορεί να συμμετάσχει πριν η αποχώρησή του δημιουργήσει λειτουργικό κενό, σε σύνδεση με τον όρο Θ (αποφυγή μεταβατικού κενού στελέχωσης).

(v) Κατά τη μετάβαση δεν επιτρέπεται απώλεια της συσσωρευμένης τεχνογνωσίας με απότομη διακοπή της σχέσης εργασίας και τυχόν «γεφύρωση» γίνεται μόνο με νόμιμες αναπληρώσεις για πραγματικά πρόσκαιρες ανάγκες, ενώ τρέχει παράλληλα η μόνιμη διαδικασία ΑΣΕΠ με δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα.