Η Δ.ΥΠ.Α στην Ετήσια Έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου για το «κατεπείγον» του ΒΝΣ Λάρισας

Μη νόμιμη η διαδικασία κατά την Ολομέλεια – 457.189 € χαμηλότερο τίμημα όταν τελικά έγινε ανοικτός διαγωνισμός

Η Δ.ΥΠ.Α στην Ετήσια Έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου για το «κατεπείγον» του ΒΝΣ Λάρισας

Μη νόμιμη η διαδικασία κατά την Ολομέλεια – 457.189 € χαμηλότερο τίμημα όταν τελικά έγινε ανοικτός διαγωνισμός

1.099 ημέρες κλειστός ο Βρεφονηπιακός Σταθμός

Η Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου επιβεβαίωσε όσα είχε εγκαίρως καταγγείλει ο ΠΑΝΣΥΠΟ

Ο Βρεφονηπιακός Σταθμός της Δ.ΥΠ.Α στις Εργατικές Κατοικίες Γιάννουλης επαναλειτουργεί στις 22 Σεπτεμβρίου 2026.

Είναι ασφαλώς θετική εξέλιξη για τα παιδιά, τους γονείς και την τοπική κοινωνία.

Δεν μπορεί όμως, ύστερα από περισσότερα από τρία χρόνια, η επαναλειτουργία του να χρησιμοποιηθεί για να σβήσει όσα προηγήθηκαν.

Ο Σταθμός τέθηκε εκτός λειτουργίας στις 19 Σεπτεμβρίου 2023 και ανοίγει ξανά στις 22 Σεπτεμβρίου 2026.

Παρέμεινε κλειστός 1.099 ημέρες.

Και αυτή η υπόθεση πρέπει να μείνει ως παράδειγμα για το τι συμβαίνει όταν ο ανταγωνισμός, η διαφάνεια και η τήρηση της νομιμότητας αντιμετωπίζονται ως εμπόδια και όχι ως θεμελιώδεις εγγυήσεις προστασίας του δημόσιου χρήματος.

Ο ΠΑΝΣΥΠΟ το κατήγγειλε πριν αποφανθεί το Ελεγκτικό Συνέδριο

Στις 12 Ιουλίου 2024, ο ΠΑΝΣΥΠΟ αποκάλυψε και κατήγγειλε δημόσια την απόφαση της Διοίκησης της Δ.ΥΠ.Α να αναθέσει το έργο αποκατάστασης του ΒΝΣ Λάρισας μέσω της εξαιρετικής διαδικασίας της διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, αντί ανοικτού διαγωνισμού.

Η Δ.ΥΠ.Α είχε προϋπολογίσει το έργο στα 1.335.000 ευρώ και είχε κατακυρώσει τη σύμβαση έναντι 1.295.943,20 ευρώ, με μέση έκπτωση μόλις 3%. Τότε θέσαμε δημόσια το αυτονόητο ερώτημα:

Πώς μπορεί να επικαλείται κάποιος κατεπείγουσα ανάγκη τον Ιούνιο και τον Ιούλιο του 2024 για ένα γεγονός που είχε συμβεί τον Σεπτέμβριο του 2023, όταν στο μεταξύ είχαν περάσει σχεδόν δέκα μήνες;

Δεν ήταν ούτε πολιτική εκτίμηση ούτε συνδικαλιστική υπερβολή. Ήταν ζήτημα νομιμότητας. Και το Ελεγκτικό Συνέδριο μάς επιβεβαίωσε στον πυρήνα ακριβώς αυτής της καταγγελίας.

Η Ολομέλεια: η σύμβαση ήταν μη νόμιμη

Η υπόθεση πέρασε διαδοχικά από τον προσυμβατικό έλεγχο, το αρμόδιο Τμήμα και τελικά την Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Με την 1472/2024 απόφασή της, η Ολομέλεια έκρινε μη νόμιμη τη σύναψη της σύμβασης. Και σήμερα δεν χρειάζεται κανείς να υιοθετήσει την άποψη του ΠΑΝΣΥΠΟ.

Αρκεί να διαβάσει την ίδια την Ετήσια Έκθεση 2024 του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Εκεί βρίσκεται ίσως το σημαντικότερο θεσμικό στοιχείο ολόκληρης της υπόθεσης:

το Ελεγκτικό Συνέδριο δεν περιορίστηκε απλώς στην έκδοση μιας δικαστικής απόφασης. Επέλεξε την υπόθεση της Δ.ΥΠ.Α και την ενέταξε στην Ετήσια Έκθεσή του, στην ενότητα «Περιπτωσιολογικές αναφορές στα πορίσματα των ελέγχων», ως χαρακτηριστικό παράδειγμα εφαρμογής του άρθρου 32 του ν. 4412/2016 και πλημμελούς επίκλησης του κατεπείγοντος από δημόσια αναθέτουσα αρχή.

Αυτό έχει ιδιαίτερη θεσμική βαρύτητα.

Η Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης, ένας από τους μεγαλύτερους δημόσιους οργανισμούς της χώρας, εμφανίζεται στην επίσημη Ετήσια Έκθεση του Ανώτατου Δημοσιονομικού Δικαστηρίου ως περιπτωσιολογικό παράδειγμα διαδικασίας που κρίθηκε μη νόμιμη.

Δεν πρόκειται για μια ασήμαντη διοικητική αστοχία.

Πλήττεται το θεσμικό κύρος της Δ.ΥΠ.Α.
Πλήττεται η αξιοπιστία της ως αναθέτουσας αρχής.
Πλήττεται η εμπιστοσύνη ότι οι δημόσιες συμβάσεις της διενεργούνται πάντοτε με τον απαιτούμενο βαθμό νομιμότητας, ανταγωνισμού και διαφάνειας.

Και αυτό είναι ακόμη σοβαρότερο όταν η συγκεκριμένη υπόθεση δεν αφορά μια τυπική παράλειψη, αλλά επιλογή διαδικασίας ύψους άνω του ενός εκατομμυρίου ευρώ.

Το ίδιο το Ελεγκτικό Συνέδριο καταγράφει ότι:

η κακοκαιρία Daniel αποτελούσε μεν απρόβλεπτη περίσταση, δεν αποδείχθηκε όμως το κατεπείγον που απαιτούσε ο νόμος. Είχαν μεσολαβήσει περισσότεροι από τρεις μήνες αδράνειας μέχρι την έναρξη κρίσιμων προπαρασκευαστικών ενεργειών, είχαν παρέλθει συνολικά δέκα μήνες μέχρι την κατακύρωση.

Το χρονικό αυτό διάστημα ήταν επαρκές για την πραγματοποίηση ακόμη και επισπευσμένης ανοικτής ή κλειστής διαγωνιστικής διαδικασίας. Και, επιπλέον, το αντικείμενο που επιχειρήθηκε να ανατεθεί με την επίκληση του κατεπείγοντος δεν περιοριζόταν στην αποκατάσταση των ζημιών του Daniel, αλλά περιλάμβανε συνολική ανακατασκευή, αύξηση δυναμικότητας, ενεργειακή αναβάθμιση και άλλες παρεμβάσεις.

Αυτά δεν τα γράφει ο ΠΑΝΣΥΠΟ. Τα γράφει το Ελεγκτικό Συνέδριο.

Ποιος τελικά καθυστέρησε την επαναλειτουργία;

Τον Αύγουστο του 2024, η Δ.ΥΠ.Α. υποστήριζε δημόσια ότι οι δικές της διαδικασίες προχωρούσαν «συντονισμένα και χωρίς καθυστερήσεις» και απέδιδε το προσωρινό «πάγωμα» του έργου στην πράξη της Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Με τον τρόπο αυτό, η ευθύνη για την καθυστέρηση μεταφερόταν επικοινωνιακά στον θεσμικό έλεγχο νομιμότητας και όχι στην επιλογή της ίδιας της αναθέτουσας αρχής να προσφύγει σε εξαιρετική διαδικασία χωρίς να συντρέχουν, όπως τελικά έκρινε η Ολομέλεια, οι νόμιμες προϋποθέσεις.

Η τελική κρίση του Ελεγκτικού Συνεδρίου ανέτρεψε πλήρως αυτή την εικόνα. Ο έλεγχος νομιμότητας δεν «πάγωσε» ένα νόμιμο έργο. Εμπόδισε την υπογραφή μιας σύμβασης που η Ολομέλεια έκρινε μη νόμιμη. Ο έλεγχος νομιμότητας δεν δημιούργησε το πρόβλημα. Ο έλεγχος νομιμότητας εντόπισε το πρόβλημα.

Το πρόβλημα ήταν η επιλογή μιας εξαιρετικής διαδικασίας που δεν πληρούσε τις νόμιμες προϋποθέσεις.

Και αντί η Δ.ΥΠ.Α να είχε προχωρήσει εγκαίρως σε ανοικτό διαγωνισμό, όπως τελικά υποχρεώθηκε να κάνει, επέλεξε μία διαδικασία που μπλοκαρίστηκε στον προσυμβατικό έλεγχο, προσέφυγε κατά της κρίσης αυτής και συνέχισε μέχρι την Ολομέλεια. Μετά την οριστική κρίση απαιτήθηκε ουσιαστικά επανεκκίνηση της διαδικασίας ανάθεσης.

Συνεπώς, είναι θεμιτό και αναγκαίο να τεθεί το ερώτημα:

Πόσους μήνες θα είχε κερδίσει η ολοκλήρωση των εργασιών στη Γιάννουλη εάν η Δ.ΥΠ.Α είχε κάνει από την αρχή αυτό ακριβώς που το Ελεγκτικό Συνέδριο έκρινε ότι μπορούσε και έπρεπε να έχει κάνει;

Υπάρχει όμως ένα γεγονός που δεν επιδέχεται αμφισβήτηση:

η επιλογή της μη νόμιμης διαδικασίας δημιούργησε έναν ολόκληρο κύκλο προσυμβατικού ελέγχου, προσφυγών και τελικά επανάληψης της ανάθεσης με ανοικτό διαγωνισμό.

Και υπάρχει η ακόμη ισχυρότερη διαπίστωση του ίδιου του Ελεγκτικού Συνεδρίου:

οι δέκα μήνες που είχαν ήδη περάσει ήταν επαρκείς ώστε το έργο να είχε ανατεθεί με επισπευσμένη ανοικτή ή κλειστή διαγωνιστική διαδικασία.

Άρα δεν μπορεί σήμερα κανείς να εμφανίζει τη νομιμότητα ως αιτία καθυστέρησης.

Η μη νόμιμη διοικητική επιλογή ήταν αυτή που οδήγησε τη διαδικασία σε αδιέξοδο.

Και μετά ήρθε ο ανοικτός διαγωνισμός: 457.189,54 ευρώ λιγότερα

Εδώ βρίσκεται ίσως το πιο αποκαλυπτικό οικονομικό στοιχείο ολόκληρης της υπόθεσης.

Η πρώτη διαδικασία είχε οδηγήσει σε κατακύρωση: 1.295.943,20 ευρώ με ΦΠΑ – έκπτωση 3%.

Όταν πραγματοποιήθηκε ανοικτός διαγωνισμός, η κατακύρωση του έργου έγινε:

838.753,66 ευρώ με ΦΠΑ – μέση έκπτωση 37,61%.

Διαφορά: 457.189,54 ευρώ. Σχεδόν μισό εκατομμύριο ευρώ.

Εάν είχε ολοκληρωθεί η αρχική διαδικασία, η Δ.ΥΠ.Α θα είχε δεσμευθεί σε τίμημα 457.189,54 ευρώ υψηλότερο από εκείνο που προέκυψε τελικά μέσα από την ανταγωνιστική διαδικασία.

Ο ΠΑΝΣΥΠΟ υπερασπίστηκε τη νομιμότητα και το δημόσιο συμφέρον

Ο ΠΑΝΣΥΠΟ δεν είναι Σύλλογος δημοσίων σχέσεων της εκάστοτε Διοίκησης.

Δεν είμαστε εδώ για να χειροκροτούμε αποφάσεις. Είμαστε εδώ για να ελέγχουμε, να τεκμηριώνουμε, να παρεμβαίνουμε και να υπερασπιζόμαστε τη δημόσια περιουσία και τη νομιμότητα.

Στην υπόθεση της Γιάννουλης:

• εντοπίσαμε εγκαίρως το πρόβλημα, πριν υπάρξει η τελική δικαστική κρίση.

• Το δημοσιοποιήσαμε στις 12 Ιουλίου 2024.

• Θέσαμε ακριβώς το ζήτημα της έλλειψης κατεπείγοντος που αργότερα αποτέλεσε τον πυρήνα της απόφασης του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

• Υπερασπιστήκαμε την ανοικτή διαγωνιστική διαδικασία και τον πραγματικό ανταγωνισμό.

Και σήμερα το Ανώτατο Δημοσιονομικό Δικαστήριο όχι μόνο μας δικαιώνει στην ουσία, αλλά έχει καταγράψει την υπόθεση της Δ.ΥΠ.Α στην ίδια την Ετήσια Έκθεσή του ως χαρακτηριστικό παράδειγμα προς το σύνολο της Δημόσιας Διοίκησης.

Αυτό είναι εξαιρετικά σοβαρό για την Διοίκηση της. Και θα έπρεπε να προβληματίζει βαθιά.

Ένας δημόσιος οργανισμός δεν κρίνεται από τα δελτία Τύπου που εκδίδει.

Κρίνεται και από την ποιότητα της διοίκησής του, τη νομιμότητα των διαδικασιών του, τη διαφάνεια των συμβάσεών του και την εμπιστοσύνη που εμπνέει ως διαχειριστής δημόσιου χρήματος.

Στην υπόθεση αυτή, η αξιοπιστία της Δ.ΥΠ.Α υπέστη σοβαρό θεσμικό πλήγμα.

Και αυτό δεν το προκαλεί η κριτική του ΠΑΝΣΥΠΟ. Το προκαλούν τα ίδια τα επίσημα πορίσματα του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Τρία χρόνια μετά, κάποιος οφείλει να απαντήσει. Ο Βρεφονηπιακός Σταθμός επαναλειτουργεί.

Οι ευθύνες όμως δεν επανεκκινούν από μηδενική βάση. Παραμένουν.

Γι’ αυτό και ζητάμε από τη Διοίκηση της Δ.ΥΠ.Α να απαντήσει δημόσια:

• Ποιοι εισηγήθηκαν και ποιοι ενέκριναν την προσφυγή στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση;

• Ποιοι αποφάσισαν να επιμείνουν σε αυτήν και να εξαντλήσουν τα ένδικα μέσα ακόμη και μετά τις αρνητικές κρίσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου;

• Έγινε οποιαδήποτε διοικητική διερεύνηση μετά την οριστική απόφαση 1472/2024 της Ολομέλειας;

• Αναζητήθηκαν ευθύνες για μια διαδικασία που το Ανώτατο Δημοσιονομικό Δικαστήριο έκρινε μη νόμιμη;

• Πώς αποτιμά σήμερα η Δ.ΥΠ.Α το γεγονός ότι η ανοικτή διαγωνιστική διαδικασία οδήγησε σε τίμημα κατά 457.189,54 ευρώ χαμηλότερο;

• Και πώς αποτιμά το γεγονός ότι η συγκεκριμένη υπόθεση της Δ.ΥΠ.Α επιλέχθηκε από το Ελεγκτικό Συνέδριο για να καταγραφεί στην Ετήσια Έκθεσή του ως χαρακτηριστικό παράδειγμα για ολόκληρη τη Δημόσια Διοίκηση;

Και, κυρίως:

ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη απέναντι στις οικογένειες της Γιάννουλης για έναν Βρεφονηπιακό Σταθμό που χρειάστηκε 1.099 ημέρες για να ανοίξει ξανά;

Η σημερινή ημέρα πρέπει να είναι ημέρα χαράς για τα παιδιά και τις οικογένειές τους.

Δεν πρέπει όμως να γίνει ημέρα λήθης.

Γιατί η υπόθεση του ΒΝΣ Γιάννουλης απέδειξε κάτι πολύ συγκεκριμένο:

Η νομιμότητα δεν εμποδίζει το δημόσιο έργο.
Η μη τήρηση της νομιμότητας είναι αυτή που μπορεί να το καθυστερήσει, να το εκθέσει θεσμικά και να το καταστήσει ακριβότερο.

Και απέδειξε επίσης γιατί χρειάζονται ανεξάρτητοι, μαχητικοί και τεκμηριωμένοι Σύλλογοι εργαζομένων.

Στον βρεφονηπιακό σταθμό στη Λάρισα ο ΠΑΝΣΥΠΟ δεν υπερασπίστηκε ένα συντεχνιακό αίτημα.

Υπερασπίστηκε τη νομιμότητα.
Υπερασπίστηκε το δημόσιο χρήμα.
Υπερασπίστηκε το κύρος που οφείλει να έχει ένας δημόσιος οργανισμός.
Υπερασπίστηκε το δημόσιο συμφέρον.

Και σήμερα τα ίδια τα επίσημα κείμενα του ανωτάτου δικαστηρίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου τον δικαιώνουν.

Για το Διοικητικό Συμβούλιο
ΠΑΝΣΥΠΟ

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ           Η ΓΕΝ. ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

ΛΙΒΕΡΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ        ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΦΙΛΙΑΝΝΑ