«Ο Κανόνας 1:1 στο Δημόσιο δεν λειτουργεί — και το πληρώνουμε όλοι»

Νέα μελέτη του ΠΑΝΣΥΠΟ αποκαλύπτει το πραγματικό κόστος μιας αποτυχημένης πολιτικής

Αθήνα, Ιούνιος 2026

Νέα μελέτη του ΠΑΝΣΥΠΟ αποκαλύπτει το πραγματικό κόστος μιας αποτυχημένης πολιτικής

Αθήνα, Ιούνιος 2026

Δεκαπέντε χρόνια μετά την επιβολή του, ο Κανόνας μία πρόσληψη με μία αποχώρηση στο ελληνικό Δημόσιο έχει αποδειχθεί αποτυχημένος. Δεν οδήγησε σε λειτουργικά φθηνότερο κράτος. Δεν αδυνάτισε τη γραφειοκρατία. Μετέφερε κόστος από τον κρατικό προϋπολογισμό στις υπηρεσίες, στους υπαλλήλους και τελικά στον πολίτη και άφησε πίσω του ένα υποστελεχωμένο, δαπανηρά δυσλειτουργικό κράτος που αντιμετωπίζει πάγιες ανάγκες με ευέλικτο, ασταθές προσωπικό.

Αυτό τεκμηριώνει η νέα μελέτη του ΠΑΝΣΥΠΟ (Πανελλήνιου Συλλόγου Υπαλλήλων ΟΑΕΔ-τ.ΟΕΕ-τ.ΟΕΚ.), με τίτλο «Ο Κανόνας 1:1 στο Ελληνικό Δημόσιο: Διάγνωση, Αποτυχίες και Πρόταση Μεταρρύθμισης», βασισμένη σε επίσημα δεδομένα ΕΛΣΤΑΤ, ΑΣΕΠ, HRMS/Απογραφής και Ελληνικού Δημοσιονομικού Συμβουλίου.

Τα στοιχεία που δεν αφήνουν αμφιβολία

268.757 λιγότεροι υπάλληλοι σε δέκα χρόνια. Από 964.508 εργαζόμενους στη Γενική Κυβέρνηση το 2009, φτάσαμε στους 695.751 το 2018.

Για κάθε 100 υπαλλήλους που έφυγαν στη δεκαετία 2013–2024, ήρθαν μόνο 66 νέοι. Ποσοστό αναπλήρωσης: 65,8%.

Το μη τακτικό προσωπικό εξαπλώθηκε — Από 58.756 μη τακτικούς το 2013, το μη τακτικό προσωπικό ξεπέρασε τις 200.000 μετά το 2021, ενώ στα τελευταία διαθέσιμα στατιστικά του Σεπτεμβρίου 2025 καταγράφονται 177.928 μη τακτικοί και λοιποί απογεγραμμένοι.

Αυτό είναι το κρυφό σκάνδαλο του Κανόνα 1:1.

Το κράτος στράφηκε μαζικά σε συμβασιούχους, ΙΔΟΧ, προγράμματα Δ.ΥΠ.Α και ειδικά καθεστώτα.

Αυτοί οι υπάλληλοι καλύπτουν πάγιες και διαρκείς ανάγκες — σε εκπαίδευση, υγεία, κοινωνική προστασία — με συμβάσεις που λήγουν.

Το 2021–2025: ακόμα ένα αρνητικό ισοζύγιο. Ούτε η τελευταία πενταετία ανέστρεψε την τάση. 77.474 προσλήψεις έναντι 80.493 αποχωρήσεων. Και από τις προσλήψεις, το 17,4% έγιναν εκτός κανόνα — μέσω εξαιρέσεων, παρεκκλίσεων, ειδικών διαδρομών. Αν ο Κανόνας 1:1 λειτουργούσε, δεν θα χρειαζόταν αυτή η παράλληλη πόρτα.

Κατάρρευση σε κρίσιμους τομείς

Περίοδος σύγκρισης 2021-9/2025

Υπουργείο Εργασίας: εμφανίζεται μείωση κατά 23% του προσωπικού του. Από 19.168 εργαζόμενους το 2021 σε 14.674 το 2025. Κατά 4.494 λιγότεροι άνθρωποι σε ένα υπουργείο που ασχολείται με την ανεργία, τις συντάξεις και την κοινωνική προστασία — δηλαδή με τους πιο αδύναμους πολίτες. Ακόμη και λαμβάνοντας υπόψη τις διοικητικές αναδιαρθρώσεις και τη δημιουργία του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, παραμένει σοβαρή καθαρή απώλεια τακτικού προσωπικού στον ευρύτερο χώρο των κοινωνικών υπηρεσιών.

Υπουργείο Παιδείας: το σύνολο μειώθηκε παρά τις προσλήψεις. Παρόλο που το τακτικό προσωπικό αυξήθηκε κατά 8.941 άτομα, η μεγάλη πτώση του μη τακτικού κατά 20.126 οδήγησε σε συνολική μείωση 11.185 εργαζομένων. Τα σχολεία εξακολουθούν να λειτουργούν με αναπληρωτές — μη μόνιμους εκπαιδευτικούς που καλύπτουν ανάγκες σαφώς μόνιμου χαρακτήρα.

Υπουργείο Υγείας: συνεχής μείωση σε τακτικούς και μη τακτικούς. Τακτικό προσωπικό −4.082, μη τακτικό −2.244. Σύνολο: −5,04%. Παρά τη μείωση, το μη τακτικό παραμένει στο ένα τρίτο του συνόλου. Σε έναν τομέα που απαιτεί συνέχεια φροντίδας, αυτό είναι ανεπίτρεπτο.

Τοπική Αυτοδιοίκηση: σχεδόν οι μισοί δεν είναι μόνιμοι. Στους ΟΤΑ, το μη τακτικό προσωπικό ανέβηκε από 42% σε 46% του συνόλου. Σε υπηρεσίες όπως η καθαριότητα, η παιδική μέριμνα και οι κοινωνικές δομές — που απαιτούν σταθερότητα — σχεδόν ένας στους δύο εργαζόμενους είναι συμβασιούχος.

Η Ελλάδα δεν έχει υπερτροφικό Δημόσιο

Η δημόσια συζήτηση επαναλαμβάνει συχνά το επιχείρημα περί «υπερτροφικής γραφειοκρατίας». Τα ευρωπαϊκά δεδομένα το διαψεύδουν:

• Μέσος όρος ΕΕ: 94,1 δημόσιοι υπάλληλοι ανά 1.000 κατοίκους

• Ελλάδα (βάσει τακτικού προσωπικού): 54,9 ανά 1.000 κατοίκους

Η Ελλάδα βρίσκεται σχεδόν στο μισό του ευρωπαϊκού μέσου. Το ερώτημα δεν είναι αν το Δημόσιο είναι «φουσκωμένο» αλλά αν διαθέτει τους ανθρώπους που χρειάζεται στην απαραίτητη θέση με σταθερή και μόνιμη σχέση εργασίας.

Το κόστος που πληρώνει ο πολίτης από την τσέπη του

Η υποστελέχωση δεν είναι μόνο πρόβλημα της Διοίκησης. Γίνεται οικονομικό βάρος για τον πολίτη.

Κάθε χρόνο 6–6,5 εκατομμύρια φορολογικές δηλώσεις υποβάλλονται μέσω TAXISnet, με τη συντριπτική πλειοψηφία να απευθύνεται σε ιδιώτες λογιστές — επειδή η δημόσια υπηρεσία δεν έχει επαρκείς υπαλλήλους να βοηθήσει. Στον e-ΕΦΚΑ, η αίτηση σύνταξης είναι αποκλειστικά ψηφιακή και ο νόμος επιτρέπει ρητά την υποβολή από δικηγόρους και λογιστές — de facto ομολογία αδυναμίας αυτοεξυπηρέτησης.

Ο πολίτης πληρώνει δύο φορές: μια φορά ως φορολογούμενος, και μια φορά ως «πελάτης» ιδιώτη επαγγελματία για να κάνει αυτό που το κράτος δεν μπορεί να κάνει για αυτόν.

Κοινωνικός Τουρισμός ΔΥΠΑ: 816.000 αιτήσεις — 516.000 απορρίφθηκαν

Η ΔΥΠΑ εξυπηρετεί τις πιο ευάλωτες κοινωνικές ομάδες — ανέργους, χαμηλά εισοδήματα, οικογένειες, ΑμεΑ. Και έχει ψηφιοποιήσει πλήρως και αποκλειστικά όλες τις κύριες διαδικασίες της. Στο πρόγραμμα Κοινωνικού Τουρισμού 2026, από τις 816.000 αιτήσεις που υποβλήθηκαν ηλεκτρονικά, οι 516.000 απορρίφθηκαν. Κάθε αποκλεισθείς πολίτης αφιέρωσε ώρες σε ψηφιακές διαδικασίες — χωρίς αποτέλεσμα, χωρίς αποζημίωση. Ένα λάθος στη φόρμα, μια παράλειψη πεδίου, μια εσφαλμένη επιλογή κατηγορίας μπορεί να σημαίνει απώλεια της παροχής — πολλές φορές όχι λόγω αδυναμίας του ίδιου του πολίτη, αλλά λόγω δυσνόητων οδηγιών και απουσίας ανθρώπινης υποστήριξης. Αυτό δεν είναι ψηφιακός μετασχηματισμός — είναι σύγκρουση μεταξύ ψηφιακής αποκλειστικότητας και κοινωνικής πρόσβασης.

Το 1555: πληρώνουμε ιδιώτες για δουλειά που θα έκανε το Δημόσιο φθηνότερα

Η γραμμή 1555 λειτουργεί μέσω ιδιώτη αναδόχου με ετήσιο κόστος 11,53 εκατ. ευρώ (με ΦΠΑ). Ενδεικτικά, με βάση συγκριτικό υπολογισμό μισθολογικού κόστους, αν η λειτουργία αυτή στελεχωνόταν από 700 δημόσιους υπαλλήλους κατηγορίας ΔΕ, το κόστος θα ανερχόταν περίπου σε 10,5 εκατ. ευρώ ετησίως, με παραδοχή 15.000 ευρώ ανά υπάλληλο. Έτσι, έναντι του σημερινού κόστους των 11,53 εκατ. ευρώ, θα απέμενε ενδεικτικό περιθώριο περίπου 1,03 εκατ. ευρώ για τεχνική λειτουργία, τηλεπικοινωνίες και κυβερνοασφάλεια.

Ο ΠΑΝΣΥΠΟ προτείνει τη μετατροπή του 1555 σε Ενιαίο Δημόσιο Κέντρο Ενημέρωσης και Διοικητικής Διεκπεραίωσης. Οι 700 υπάλληλοι δεν θα είναι απλοί χειριστές — θα είναι οργανικά στελέχη με πιστοποιημένη εκπαίδευση και διαβαθμισμένη πρόσβαση στα πληροφοριακά συστήματα. Θα μπορούν να ελέγχουν υποθέσεις, να καταχωρίζουν αιτήσεις, να διορθώνουν σφάλματα, να εκδίδουν βεβαιώσεις. Η γνώση παραμένει στο Δημόσιο — όχι σε ιδιώτη ανάδοχο ενώ ο πολίτης δεν αναγκάζεται να πληρώσει για να καταθέσει αιτήσεις και ενστάσεις.

Τι ζητά ο ΠΑΝΣΥΠΟ

Η μελέτη υποβάλλει συγκεκριμένη πρόταση: κατάργηση του Κανόνα 1:1 και αντικατάστασή του με σύστημα στελέχωσης βασισμένο στις πραγματικές ανάγκες κάθε υπηρεσίας — με αξιοκρατικές προσλήψεις, μόνιμη σύνδεση στελέχωσης, κατάρτισης και κινητικότητας, και ελκυστική δημόσια καριέρα. Αυτό εφαρμόζουν χώρες όπως η Πορτογαλία, η Γαλλία, η Ιρλανδία και η Λετονία.

Προς βουλευτές και πολιτικά κόμματα

Ο Κανόνας 1:1 ψηφίστηκε ως μέτρο εξυγίανσης. Δεκαπέντε χρόνια αργότερα, τα στοιχεία είναι ξεκάθαρα: δεν εξυγίανε — αποσάθρωσε. Η Βουλή οφείλει να ελέγξει αν η ρύθμιση αυτή εξακολουθεί να εξυπηρετεί το δημόσιο συμφέρον, ή αν έχει μετατραπεί σε εμπόδιο στη λειτουργικότητα του κράτους.