Η ένοπλη επίθεση 89χρονου άνδρα με ψυχιατρικό ιστορικό σε δύο δημόσιες υπηρεσίες (ΕΦΚΑ Κεραμεικού και Πρωτοδικείο οδού Λουκάρεως) την 28η Απριλίου 2026 αποκάλυψε με τον πιο δραματικό τρόπο το χρόνιο κενό ασφαλείας σε δημόσιους οργανισμούς στην Ελλάδα.
Η υπόθεση δεν αποτελεί μεμονωμένο περιστατικό, αλλά αναδεικνύει μία σειρά δομικών προβλημάτων: ανεπαρκή μέτρα σωματικής ασφαλείας, χαλαρή νομοθεσία για κατοχή όπλων από ψυχικά ασθενείς, ελλιπή διαχείριση επαναλαμβανόμενων «προβληματικών πελατών» και απουσία πρωτοκόλλων διαχείρισης κρίσεων από εργαζομένους σε δημόσιες υπηρεσίες.
Στις 10:31 π.μ., το Κέντρο Άμεσης Δράσης ειδοποιήθηκε για πυροβολισμό στο κτίριο του ΕΦΚΑ στον Κεραμεικό (Κειριάδων 4). Ο 89χρονος είχε εισέλθει στο κτίριο κρύβοντας κυνηγετική καραμπίνα κάτω από την καπαρντίνα του, ξεφεύγοντας από τον φύλακα ασφαλείας ιδιωτικής εταιρείας. Ανέβηκε στον 4ο όροφο, στο Τμήμα Μητρώου, ζήτησε από έναν υπάλληλο να παραμερίσει και πυροβόλησε άλλον υπάλληλο στο πόδι, προκαλώντας σοβαρή αιμορραγία.
Στις 11:17 π.μ., σε λιγότερο από μισή ώρα, ο δράστης έφθασε με δεύτερο ταξί στο Πρωτοδικείο Αθηνών (οδός Λουκάρεως), εισήλθε μέσα από αφύλαχτη πλευρική είσοδο και πυροβόλησε τρεις φορές στο πάτωμα. Τα σκάγια τραυμάτησαν ελαφρά τέσσερις γυναίκες υπαλλήλους. Στο γραφείο 23 άφησε επιστολές και αρχεία, φωνάζοντας «εδώ θα δείτε γιατί το έκανα». Όλοι οι πέντε τραυματίες μεταφέρθηκαν στον Ερυθρό Σταυρό εκτός κινδύνου.
Ο δράστης συνελήφθη έξι ώρες αργότερα σε ξενοδοχείο κοντά στο λιμάνι της Πάτρας, με γεμάτο 38άρι περίστροφο πάνω του. Σχεδίαζε να αναχωρήσει με πλοίο για Ιταλία και εν συνεχεία για Στρασβούργο.
Ο 89χρονος είχε εργαστεί σε ΗΠΑ (Σικάγο) και Γερμανία, και λάμβανε σύνταξη 2.600 δολαρίων/μήνα από τις ΗΠΑ. Το βασικό του παράπονο ήταν η άρνηση του ΕΦΚΑ να του αναγνωρίσει περίπου 400 ελληνικά ένσημα, γεγονός που εμπόδιζε τη λήψη συμπληρωματικής ελληνικής σύνταξης. Η υπόθεση είχε εξελιχθεί σε δικαστική διαμάχη, την οποία είχε χάσει.
Στην επιστολή που άφησε πριν από την επίθεση (με ημερομηνία 25 Απριλίου 2026) έγραφε χαρακτηριστικά: «Οι δημόσιες υπηρεσίες, τα ελληνικά δικαστήρια και το ελληνικό ΙΚΑ μου φέρθηκαν εδώ στην Ελλάδα… σαν αδέσποτο σκυλί του κλώτσου και του μπάτσου», υπογράφοντας ως «ο λυσσασμένος».
Ο δράστης σύμφωνα με δημοσιεύματα είχε διαγνωστεί με σχιζοφρένεια το 2018. Την ίδια χρονιά, μετά από επεισόδιο σε δικαστική υπηρεσία κατά το οποίο φέρεται να άφησε σφαίρες στο γραφείο εισαγγελέα, οδηγήθηκε με εισαγγελική εντολή σε ψυχιατρική νοσηλεία. Τότε ακολούθησε εισαγγελική εντολή για ψυχιατρική νοσηλεία. Ωστόσο, μετά την αποστράτευσή του από το ψυχιατρείο, δεν υπήρξε συνέχεια παρακολούθησης ούτε ειδοποίηση δημοσίων υπηρεσιών για τον κίνδυνο που αντιπροσώπευε. Ήταν γνωστός τακτικός επισκέπτης του ΕΦΚΑ Κεραμεικού, δημιουργώντας εντάσεις, και περιγραφόταν ως ρακοσυλλέκτης στην περιοχή Βοτανικού. Το 2026 προγραμμάτισε την επίθεση με επιμέλεια: έκλεισε ταξί δύο ημέρες νωρίτερα, έκανε «πρόβα», και είχε ετοιμάσει το σχέδιο διαφυγής.
Το περιστατικό του ΕΦΚΑ δεν είναι το μόνο συμβάν. Προηγήθηκε η επίθεση με τσεκούρι στη ΔΟΥ Κοζάνης, με βαριά τραυματίες συναδέλφους, που τότε παρουσιάστηκε ως «μεμονωμένο περιστατικό» για να μην ανοίξει κουβέντα για την ασφάλεια στις δημόσιες υπηρεσίες. Ακολούθησαν επιθέσεις με πυροσβεστήρες και αντικείμενα σε χώρους δουλειάς – η βία δεν έρχεται πια απ’ έξω, είναι μέσα στο κτίριο, μέσα στην καθημερινότητα του δημόσιου υπαλλήλου.
Η Πανελλήνια Ένωση Γεωπόνων Δημοσίων Υπαλλήλων (ΠΕΓΔΥ) κατήγγειλε τον Ιούλιο 2025 επίθεση πολίτη κατά γεωπόνων και Διευθυντή στα γραφεία της Διεύθυνσης Αγροτικής Οικονομίας & Κτηνιατρικής Ευρυτανίας, ζητώντας επειγόντως μέτρα ασφαλείας. Παρόμοια περιστατικά λεκτικής βίας και απειλών έχουν καταγραφεί σε δήμους, όπως στον Δήμο Πύργου, εκφράζοντας τη διάχυτη τάση πολιτών να εκφράζουν εντάσεις εις βάρος υπαλλήλων που αποτελούν «πρόσωπο» εχθρικών για τον πολίτη αποφάσεων.
Ο Σύλλογος Δικαστικών Υπαλλήλων Αθήνας (ΣΔΥΑ) δήλωσε ρητά μετά το περιστατικό ότι «δεν είναι αναλώσιμοι» και προχώρησε σε ολοήμερη διακοπή εργασιών στις 29 Απριλίου 2026, απαιτώντας «ουσιαστικά μέτρα για την προστασία της ζωής και της υγείας των εργαζομένων».
Σύμφωνα με ελληνική και διεθνή ερευνητική βιβλιογραφία, τα άτομα με σχιζοφρένεια διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο βίαιης συμπεριφοράς (4-6 φορές πάνω από το γενικό πληθυσμό), όμως αυτό δεν αποτελεί μεμονωμένο παράγοντα. Η βία συνδέεται συνήθως με συνδυασμό παραγόντων: μη συμμόρφωση στη φαρμακευτική αγωγή, κοινωνική απομόνωση, απουσία υποστηρικτικού δικτύου και ψευδαισθήσεις που δημιουργούν έντονη αίσθηση απειλής.
Στην περίπτωση του 89χρονου, η διάγνωση σχιζοφρένειας συνδυάστηκε με «εμμονή» για αδικία που πίστευε ότι του είχε γίνει από δημόσιες υπηρεσίες, παρατεταμένη κοινωνική περιθωριοποίηση (ρακοσυλλέκτης, ανεπαρκές κοινωνικό δίκτυο) και καμία ουσιαστική μετα-νοσοκομειακή παρακολούθηση μετά το 2018. Ο συνδυασμός αυτός αποτελεί κλασικό προφίλ εξαγριωμένου μεμονωμένου δράστη.
Η ακούσια νοσηλεία ψυχικά ασθενών στην Ελλάδα διέπεται από τον Ν.2071/1992 και τον Ν.2716/1999. Για να αποφασιστεί ακούσια νοσηλεία, πρέπει ο ασθενής: α) να πάσχει από ψυχική διαταραχή, β) να μην είναι σε θέση να κρίνει το συμφέρον της υγείας του, γ) η μη νοσηλεία να επιδεινώνει σοβαρά την κατάστασή του. Ο εισαγγελέας μπορεί να διατάξει αυτεπαγγέλτως ακούσια νοσηλεία.
Η νομοθεσία όμως δεν προβλέπει αυτόματη και υποχρεωτική ειδοποίηση δημοσίων υπηρεσιών που αφορούν τον ασθενή σε περίπτωση κατά την οποία υπάρχει διαπιστωμένος κίνδυνος κατά τρίτων. Επίσης, η Ελλάδα έχει καταδικαστεί από το ΕΔΔΑ δύο φορές για παραβιάσεις σχετικά με ακούσιες νοσηλείες (υποθέσεις Βένιος και Καραμανώφ).
Κενά Ασφαλείας που Αποκαλύφθηκαν
Στον ΕΦΚΑ αποκαλύφθηκε ένα πολυεπίπεδο κενό ασφάλειας: στην είσοδο υπήρχε μόνο φύλακας ιδιωτικής εταιρείας security χωρίς ουσιαστική εξουσία ή μέσα για σωματικό έλεγχο, δεν υπήρχε πύλη ανίχνευσης μετάλλων, ενώ ο ίδιος ο διοικητής παραδέχθηκε ότι δεν υπήρχε αστυνομική φύλαξη· επιπλέον, παρότι ο δράστης ήταν γνωστός στους εργαζομένους, δεν υπήρχε κανένα πρωτόκολλο διαχείρισης «επικίνδυνων επισκεπτών» ή προληπτικής αντιμετώπισής του.
Στο Πρωτοδικείο η εικόνα ήταν αντίστοιχα αποκαλυπτική: ο δράστης εισήλθε από πλευρική είσοδο χωρίς έλεγχο, η ΕΛ.ΑΣ. έσπευσε να μεταθέσει την ευθύνη επικαλούμενη αρμοδιότητα της Δικαστικής Αστυνομίας, όμως στην πράξη δεν υπήρχε ούτε επαρκής παρουσία ούτε μέσα άμεσης αντίδρασης, ενώ οι εργαζόμενοι παρέμεναν εντελώς ανεκπαίδευτοι στη διαχείριση κρίσεων και εξαγριωμένων ατόμων.
Η άμεση προτεραιότητα είναι η τοποθέτηση πυλών ανίχνευσης μετάλλων (Walk-Through Metal Detectors – WTMD) σε όλες τις εισόδους δημόσιων υπηρεσιών με αυξημένη επισκεψιμότητα. Το Υπουργείο Δικαιοσύνης είχε ήδη προκηρύξει σχετικό διαγωνισμό για ακτινοσκοπικές συσκευές και πύλες ανίχνευσης μετάλλων το 2025, πράγμα που σημαίνει ότι η ανάγκη ήταν αναγνωρισμένη αλλά δεν είχε υλοποιηθεί πλήρως.
Οι εργαζόμενοι στην «πρώτη γραμμή» δημόσιων υπηρεσιών — ιδίως σε κλάδους με υψηλή σύγκρουση συμφερόντων (ΕΦΚΑ, ΔΥΠΑ, δικαστικές υπηρεσίες) — πρέπει να εκπαιδευθούν σε:
– τεχνικές αναγνώρισης και διαχείρισης επιθετικής συμπεριφοράς χωρίς κλιμάκωση
– Αναγνώριση: χαρακτηριστικά γνωρίσματα ατόμων που εκδηλώνουν “grievance behavior” (εμμονή, επανελαμβανόμενες επισκέψεις, εχθρικές δηλώσεις)
– Πρωτόκολλο άμεσης ειδοποίησης: σαφής διαδικασία αναφοράς και απομάκρυνσης σε περίπτωση απειλής
Η υπόθεση αποκαλύπτει ένα θεσμικό κενό: δεν υπάρχει κεντρικό μητρώο ή διαδικασία ειδοποίησης μεταξύ ψυχιατρικών υπηρεσιών, δημόσιων οργανισμών και αστυνομίας για άτομα που έχουν εκδηλώσει επικίνδυνη συμπεριφορά στο παρελθόν. Η δημιουργία ανάλογου μηχανισμού «Threat Assessment» — ήδη θεσμοθετημένου σε πολλές χώρες του εξωτερικού — θα επέτρεπε τον συντονισμό μεταξύ υπηρεσιών και την αποφυγή παρόμοιων φαινομένων.
Νομοθετικές Παρεμβάσεις
– Τροποποίηση του Ν.2071/1992: εισαγωγή υποχρέωσης ειδοποίησης δημοσίων υπηρεσιών που σχετίζονται με ψυχικά ασθενή που νοσηλεύθηκε λόγω απειλής βίας κατά τρίτων.
– Κανονισμός κατοχής όπλων για ψυχικά ασθενείς: ενίσχυση ελέγχου και δυνατότητα αφαίρεσης αδειών κατοχής οπλισμού κατά την ψυχιατρική αξιολόγηση
– Αυτόματη ενημέρωση αρχείου αστυνομίας: κάθε ψυχιατρική νοσηλεία που σχετίζεται με απειλή βίας να καταγράφεται σε διαλειτουργικό σύστημα
Εργαζόμενη στον ΕΦΚΑ Κεραμεικού δήλωσε πολύ σωστά αμέσως μετά την επίθεση: «Υπάρχει έλλειψη κοινωνικών δομών και έλλειψη προσωπικού — φτάνουν τους ασφαλισμένους εργαζόμενους σε αυτό το καταδικαστέο συμβάν». Η υποστελέχωση και η απουσία κοινωνικών υπηρεσιών ψυχοκοινωνικής υποστήριξης πολιτών στις υπηρεσίες (που θα μπορούσαν να διαχειριστούν χρόνιες εκκρεμότητες) επιτείνουν τον κίνδυνο.
Ενώ η επίθεση αφορούσε τον ΕΦΚΑ, οι υπηρεσίες της ΔΥΠΑ (πρώην ΟΑΕΔ) αντιμετωπίζουν πανομοιότυπο προφίλ κινδύνου: καθημερινή εξυπηρέτηση ατόμων σε οικονομική αναγκαιότητα, αρκετοί εκ των οποίων φέρουν ψυχιατρικό υπόβαθρο ή έχουν ανεπίλυτες εκκρεμότητες επί χρόνια. Απαιτείται:
– Άμεση εγκατάσταση ανιχνευτών μετάλλων και συστημάτων κλειστού κυκλώματος σε όλα τα καταστήματα ΕΦΚΑ, ΔΥΠΑ και δικαστηρίων
– Θεσμοθέτηση κοινωνικών λειτουργών ή ψυχολόγων στις υπηρεσίες για τη διαχείριση δύσκολων υποθέσεων πριν φτάσουν σε αδιέξοδο
– Κλαδικές συλλογικές συμβάσεις που να περιλαμβάνουν ρήτρες ψυχολογικής ασφάλειας και εκπαίδευσης για αποκλιμάκωση των σχετικών περιστατικών
– Σαφή ορισμό αρμοδιοτήτων ασφαλείας μεταξύ Ελληνικής Αστυνομίας, Δικαστικής Αστυνομίας και ιδιωτικών εταιρειών security.
Η υπόθεση του 89χρονου αποτελεί τομή ευθύνης για το ελληνικό κράτος. Ο δράστης ήταν γνωστός, είχε νοσηλευθεί, είχε ξαναδράσει απειλητικά και έστειλε επιστολή-προειδοποίηση τρεις ημέρες νωρίτερα. Κανένα από αυτά τα σήματα κινδύνου δεν αξιοποιήθηκε από κάποιο σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης. Η Ελλάδα χρειάζεται όχι απλώς πύλες ελέγχου, αλλά ολοκληρωμένη στρατηγική πρόληψης εργασιακής βίας σε δημόσιες υπηρεσίες, συνδυάζοντας φυσική ασφάλεια, ψυχοκοινωνικές υπηρεσίες, νομοθετικές παρεμβάσεις και εκπαίδευση προσωπικού.
O ΠΑΝΣΥΠΟ δεν μπορεί να σιωπήσει απέναντι στη γενεσιουργό αιτία αυτών των περιστατικών: τον συστηματικό κοινωνικό αυτοματισμό και τη στοχοποίηση των δημοσίων υπαλλήλων από κυβερνήσεις, ΜΜΕ και μηχανισμούς προπαγάνδας.
Εδώ και χρόνια, η ελληνική κοινωνία γαλουχείται με το αφήγημα ότι «ο δημόσιος υπάλληλος είναι ο υπηρέτης» που οφείλει να υπομένει τα πάντα – ύβρεις, απειλές, εξευτελισμούς, ακόμη και τη φυσική βία – γιατί «πληρώνεται από τον λαό». Αυτό το αφήγημα δεν είναι αθώο ούτε αυτοί που το αναπαράγουν. Είναι η ιδεολογική προετοιμασία του εδάφους πάνω στο οποίο νομιμοποιούνται σήμερα οι επιθέσεις σε ΕΦΚΑ, δικαστήρια, υπηρεσίες ΔΥΠΑ, σε κάθε χώρο όπου ο εργαζόμενος έρχεται σε άμεση επαφή με την κοινωνική απόγνωση, την ανεργία, τη φτώχεια, την κατάρρευση του κοινωνικού κράτους.
Την ίδια στιγμή που οι εργαζόμενοι στις δημόσιες υπηρεσίες αφήνονται απροστάτευτοι, χωρίς ουσιαστικά μέτρα ασφάλειας, χωρίς επαρκές προσωπικό, χωρίς ψυχοκοινωνική στήριξη, το κράτος επιστρατεύει περιπολικά και δυνάμεις αστυνομίας όχι για να προλάβουν την επόμενη ένοπλη επίθεση, αλλά για να φυλάξουν διοικήσεις από τους ίδιους τους εργαζόμενούς τους.
Χθες, στη ΔΥΠΑ, την ώρα που 727 εργασιακοί σύμβουλοι οδηγούνται στην ανεργία, βρέθηκαν δύο περιπολικά να «προστατεύουν» τη διοίκηση από τους ανθρώπους που σήκωσαν στις πλάτες τους τα προγράμματα, τις υπηρεσίες, τους ανέργους.
Αυτή η εικόνα είναι η συμπύκνωση όλης της υποκρισίας του συστήματος: για τον κίνδυνο που ζει καθημερινά ο εργαζόμενος στο γκισέ, δεν περισσεύει ούτε ένας αστυνομικός. Για τον «κίνδυνο» της φωνής και της διαμαρτυρίας του, περισσεύουν διμοιρίες.
Η ευθύνη της Αστυνομίας και του πολιτικού προϊσταμένου της είναι ξεκάθαρη. Δεν γίνεται, στο κέντρο της Αθήνας, δίπλα στη ΓΑΔΑ και τον Άρειο Πάγο, να κυκλοφορεί ανενόχλητος ένοπλος, να επιτίθεται σε ΕΦΚΑ και δικαστήρια και εκ των υστέρων να αναζητούνται άλλοθι αρμοδιότητας.
Το κράτος ξέρει να επιστρατεύει καταστολή όταν πρόκειται για απεργούς, απολυμένους, σωματεία. Όταν όμως πρόκειται για την καθημερινή ασφάλεια των εργαζομένων και των πολιτών μέσα στις δημόσιες υπηρεσίες, κρύβεται πίσω από την «έλλειψη πόρων», την «αρμοδιότητα άλλης υπηρεσίας», την «κακιά στιγμή».
Αυτά τα διπλά μέτρα και σταθμά καταγγέλλουμε ως επικίνδυνα και βαθιά πολιτικά: θέλουν φοβισμένους εργαζόμενους, όχι προστατευμένους εργαζόμενους.
Για τον Σύλλογό μας, ο δημόσιος υπάλληλος δεν είναι «υπηρέτης» κανενός. Είναι εργαζόμενος με δικαιώματα, θεσμικό πρόσωπο με συνταγματική προστασία, άνθρωπος με αξιοπρέπεια και μια ζωή που δεν μπαίνει στη ζυγαριά κόστους–οφέλους.
Όσο η επίσημη ρητορική συνεχίζει να τον παρουσιάζει ως «βολεμένο», «αναλώσιμο», «εμπόδιο» στις «μεταρρυθμίσεις», τόσο θα πολλαπλασιάζονται τα περιστατικά βίας στους χώρους δουλειάς. Και δηλώνουμε καθαρά: δεν θα αποδεχτούμε άλλο να μετατρέπεται η οργή για την πολιτική λιτότητας, για τις περικοπές, για την ανασφάλεια, σε μίσος απέναντι στον εργαζόμενο πίσω από το γκισέ.
Η βία παντού που γεννά αυτή η πολιτική, θα μας βρίσκει απέναντι – οργανωμένα, συλλογικά, μαχητικά.
Είμαστε μαζί με τους υπαλλήλους του ΕΦΚΑ και των Δικαστηρίων, είμαστε αλληλέγγυοι για τη σημερινή απεργία που έχουν εξαγγείλει.
Θα αναλάβει κανείς υπεύθυνος τις ευθύνες του σε αυτή τη Χώρα;
