Θέμα: Αποσαφήνιση και ενιαία υπαγωγή της πρακτικής άσκησης και της σπουδαστικής άδειας στις υπηρεσίες Απασχόλησης

Σχετικά:

1. Το Π.Δ. 11/2022 «Οργανισμός του Οργανισμού Απασχόλησης Εργατικού Δυναμικού – Ο.Α.Ε.Δ.» (Α΄ 25).

2. Το προϊσχύσαν Π.Δ. 70/2019 «Οργανισμός του Οργανισμού Απασχόλησης Εργατικού Δυναμικού – Ο.Α.Ε.Δ.» (Α΄ 110).

3. Το υπηρεσιακό μήνυμα της Γενικής Διεύθυνσης Πολιτικών Εργατικού Δυναμικού της 24ης Οκτωβρίου 2022.

Κυρία Διοικήτρια,

Ο ΠΑΝΣΥΠΟ θέτει υπόψη σας την ανάγκη άμεσης και οριστικής αποσαφήνισης των αρμοδιοτήτων που αφορούν:

α) τα προγράμματα επιχορήγησης επιχειρήσεων για την πρακτική άσκηση σπουδαστών ΑΤΕΙ–ΑΣΠΑΙΤΕ και
β) την επιδότηση εργαζόμενων μαθητών, σπουδαστών και φοιτητών που απέχουν από την εργασία τους για τη συμμετοχή τους σε εξετάσεις.

Η σημερινή διατύπωση του Π.Δ. 11/2022 περιέχει ουσιαστική επικάλυψη αρμοδιοτήτων μεταξύ των υπηρεσιών Ενεργητικών Πολιτικών και των υπηρεσιών Ασφάλισης και Κοινωνικών Πολιτικών.

Ειδικότερα, στο άρθρο 17, παράγραφος 3, περίπτωση γ΄, με την οποία καθορίζονται οι αρμοδιότητες του Τμήματος Λοιπών Προγραμμάτων της Διεύθυνσης Προγραμμάτων Ενεργητικών Πολιτικών Α2, προβλέπονται:

• Στην υποπερίπτωση γλε, η εισήγηση, ο συντονισμός, η υλοποίηση και η παρακολούθηση των προγραμμάτων επιχορήγησης επιχειρήσεων για την πρακτική άσκηση σπουδαστών ΑΤΕΙ–ΑΣΠΑΙΤΕ.

• Στην υποπερίπτωση γλστ, η εισήγηση, ο συντονισμός, η υλοποίηση και η παρακολούθηση των προγραμμάτων επιδότησης μαθητών, σπουδαστών ή φοιτητών που απέχουν από την εργασία τους για συμμετοχή σε εξετάσεις.

• Στην υποπερίπτωση γλζ, η ενημέρωση και η παρακολούθηση του συνόλου των ΚΠΑ2 για την ορθή εφαρμογή της νομοθεσίας και για τα δύο παραπάνω προγράμματα.

Περαιτέρω, στις υποπεριπτώσεις γμε και γμστ του ίδιου Τμήματος ανατίθεται στην Α2 η εισήγηση επί των ενδικοφανών προσφυγών που αφορούν αντίστοιχα την πρακτική άσκηση και τη σπουδαστική άδεια. Για προσφυγές με αντικείμενο έως 10.000 ευρώ, η εισήγηση ανατίθεται ρητά στο Τμήμα Προγραμμάτων Ενεργητικών Πολιτικών της αρμόδιας Περιφερειακής Διεύθυνσης.

Οι συγκεκριμένες διατάξεις, οι οποίες περιλαμβάνονται στη σελίδα 856 του ΦΕΚ, συγκροτούν μία σαφή διοικητική αλυσίδα στην Απασχόληση: σχεδιασμός, εισήγηση, συντονισμός, υλοποίηση, παρακολούθηση των ΚΠΑ2 και εξέταση ενδικοφανών προσφυγών.

Ωστόσο, στο άρθρο 37, παράγραφος 1, του ίδιου Π.Δ. προβλέπονται παράλληλα τα εξής:

• Για τα ΚΠΑ2 επιπέδου Υποδιεύθυνσης, στην περίπτωση θδβ του Τμήματος Ασφάλισης και Κοινωνικών Πολιτικών, αναφέρεται η «μέριμνα για την αναγνώριση του δικαιώματος» για παροχές πρακτικής άσκησης και σπουδαστικής άδειας (σελίδα 894 του ΦΕΚ).

• Για τα ΚΠΑ2 επιπέδου Τμήματος, στην περίπτωση ιπ του Γραφείου Ασφάλισης και Κοινωνικών Πολιτικών, επαναλαμβάνεται η ίδια αρμοδιότητα (σελίδα 897 του ΦΕΚ).

Μάλιστα, οι δύο τελευταίες διατάξεις αναφέρονται σε «πρακτική άσκηση από πτυχιούχους ΤΕΙ», ενώ το άρθρο 17 αναφέρεται σε πρακτική άσκηση σπουδαστών ΑΤΕΙ–ΑΣΠΑΙΤΕ. Υπάρχει, επομένως, όχι μόνο επικάλυψη οργανικών μονάδων αλλά και αναντιστοιχία ως προς την ίδια την κατηγορία των ωφελουμένων.

Η ασάφεια αυτή έχει πραγματικές υπηρεσιακές συνέπειες. Τα ΚΠΑ2 δεν διαθέτουν ενιαία κατεύθυνση ως προς το αρμόδιο Τμήμα, τα ερωτήματα παραπέμπονται μεταξύ των υπηρεσιών Ενεργητικών Πολιτικών και Ασφάλισης, ενώ σε περιφερειακό επίπεδο οι υπηρεσίες Ασφάλισης παραπέμπουν εκ νέου τα θέματα στις Ενεργητικές Πολιτικές.

Χαρακτηριστικό είναι και το υπηρεσιακό μήνυμα της Γενικής Διεύθυνσης Πολιτικών Εργατικού Δυναμικού της 24ης Οκτωβρίου 2022, με το οποίο ορίζεται ότι τα ερωτήματα για την πρακτική άσκηση και τη φοιτητική άδεια απευθύνονται σε στέλεχος της Διεύθυνσης Προγραμμάτων Ενεργητικών Πολιτικών Α2. Η ίδια η υπηρεσιακή πρακτική επιβεβαιώνει, συνεπώς, ότι η ερμηνεία της νομοθεσίας και η επιχειρησιακή τεχνογνωσία των δύο αντικειμένων βρίσκονται στην Απασχόληση.

Η υπαγωγή τους στην Απασχόληση στηρίζεται και στη φύση των δύο δράσεων.

Η πρακτική άσκηση αποτελεί πρόγραμμα επιχορήγησης επιχειρήσεων, απόκτησης εργασιακής εμπειρίας και σύνδεσης της εκπαίδευσης με την παραγωγή.

Η σπουδαστική άδεια αφορά ενεργούς εργαζομένους του ιδιωτικού τομέα και γεννάται αποκλειστικά μέσα στην υφιστάμενη εργασιακή σχέση. Προϋποθέτει άδεια και βεβαίωση του εργοδότη, η αίτηση υποβάλλεται στο ΚΠΑ2 στο οποίο υπάγεται η επιχείρηση και όχι στον τόπο κατοικίας του εργαζομένου, ενώ για τις ημέρες της άδειας δεν καταχωρίζονται ημέρες ασφάλισης. Ο ατομικός λογαριασμός ασφάλισης χρησιμοποιείται για να αποδειχθεί η απουσία ενσήμων κατά το διάστημα της άδειας και όχι για να θεμελιωθεί ανταποδοτικό ασφαλιστικό δικαίωμα.

Πρόκειται, επομένως, για δράση διατήρησης της απασχόλησης, αναβάθμισης δεξιοτήτων και ενίσχυσης του ανθρώπινου δυναμικού των επιχειρήσεων και όχι για τυπική παροχή που απορρέει από ασφαλιστικό κίνδυνο.

Η προτεινόμενη υπαγωγή αποτελεί επίσης συνέχεια της προηγούμενης οργανωτικής επιλογής του ΟΑΕΔ. Στο άρθρο 15, παράγραφος 3, περίπτωση α΄, υποπεριπτώσεις αη και αθ του Π.Δ. 70/2019, τόσο η πρακτική άσκηση όσο και η σπουδαστική άδεια είχαν ανατεθεί ρητά στο Τμήμα Προγραμμάτων Απασχόλησης της Διεύθυνσης Απασχόλησης Α2. Παράλληλα, στο άρθρο 31, παράγραφος 3, περίπτωση α΄, υποπεριπτώσεις αι και αια, η παρακολούθηση της υλοποίησής τους είχε ανατεθεί στα Τμήματα Ενεργητικών Πολιτικών και Υπηρεσιών Απασχόλησης των Περιφερειακών Διευθύνσεων.

Με βάση τα παραπάνω, ο Σύλλογός μας ζητεί:

1. Να επιβεβαιωθεί ρητά ότι η καθ’ ύλην αρμοδιότητα και για τα δύο αντικείμενα ανήκει στη Διεύθυνση Προγραμμάτων Ενεργητικών Πολιτικών Α2 και στο Τμήμα Λοιπών Προγραμμάτων.

2. Να υπαχθούν σε τοπικό επίπεδο η παραλαβή και επεξεργασία των αιτήσεων, ο έλεγχος των προϋποθέσεων, η έκδοση των σχετικών αποφάσεων, η εισήγηση για την πληρωμή, η αναζήτηση τυχόν αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών και η διαχείριση των ενστάσεων:

   • στα Τμήματα Προγραμμάτων Ενεργητικών Πολιτικών και Σύζευξης και στα Τμήματα Παρακολούθησης Προγραμμάτων Ενεργητικών Πολιτικών των ΚΠΑ2 επιπέδου Υποδιεύθυνσης και

   • στα αντίστοιχα Γραφεία των ΚΠΑ2 επιπέδου Τμήματος,

   ανάλογα με το στάδιο της διαδικασίας και με την επιφύλαξη των οριζόντιων αρμοδιοτήτων των οικονομικών υπηρεσιών.

3. Να απαλειφθούν, κατά την τροποποίηση του Οργανισμού, οι αναφορές στην πρακτική άσκηση και τη σπουδαστική άδεια από την περίπτωση θδβ του Τμήματος Ασφάλισης και Κοινωνικών Πολιτικών και από την περίπτωση ιπ του αντίστοιχου Γραφείου.

4. Να αποτυπωθεί ρητά στο άρθρο 37 η πλήρης τοπική αρμοδιότητα των υπηρεσιών Ενεργητικών Πολιτικών για τις δύο δράσεις, ώστε να μην παραμένει κανένα περιθώριο διαφορετικής ερμηνείας.

5. Μέχρι την ολοκλήρωση της απαιτούμενης κανονιστικής τροποποίησης, να εκδοθεί ενιαία μεταβατική οδηγία που θα καθορίζει το αρμόδιο Τμήμα, τη διαδρομή των αιτήσεων και ενστάσεων, τα σημεία παροχής οδηγιών και τα υπηρεσιακά ηλεκτρονικά ταχυδρομεία.

6. Να επικαιροποιηθούν αντιστοίχως το πληροφοριακό σύστημα, οι αναρτημένες διαδικασίες, το Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών και οι οδηγίες προς τα ΚΠΑ2 και τους πολίτες.

Η προτεινόμενη ρύθμιση αποκαθιστά μία ενιαία και λειτουργική διοικητική αλυσίδα: μία αρμόδια Διεύθυνση, μία γραμμή οδηγιών, μία διαδικασία ελέγχου και ένας σαφής φορέας ευθύνης απέναντι στους εργαζομένους, στις επιχειρήσεις και στις υπηρεσίες.

Παρακαλούμε για την έγγραφη τοποθέτησή σας και για τον προγραμματισμό σχετικής συνάντησης με τους εκπροσώπους του ΠΑΝΣΥΠΟ.

Για το Διοικητικό Συμβούλιο του ΠΑΝΣΥΠΟ

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ                  Η ΓΕΝ. ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

ΛΙΒΕΡΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ             ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΦΙΛΙΑΝΝΑ