Νέα του Συλλόγου ΠΑΝΣΥΠΟ

Πώς οι ενοικιαστές σε στεγαστική υπερεπιβάρυνση μειώθηκαν από 37,4% σε 26%;

28 Σεπτεμβρίου, 2026
1 ώρα πριν

Μείωση 11,4 ποσοστιαίων μονάδωνγια τους ενοικιαστέςμέσα σε ένα έτος

Ο ΠΑΝΣΥΠΟ ζητά τα στοιχεία από την ΕΛΣΤΑΤ που εξηγούν και τη γενική μείωση από το 28,9% στο 26,4%.

Ακριβότερα ενοίκια, μικρότερη επιδότηση – πώς οι ενοικιαστές σε στεγαστική υπερεπιβάρυνση μειώθηκαν από 37,4% σε 26%;

Μείωση 11,4 ποσοστιαίων μονάδων για τους ενοικιαστές μέσα σε ένα έτος

Ο ΠΑΝΣΥΠΟ ζητά τα στοιχεία από την ΕΛΣΤΑΤ που εξηγούν και τη γενική μείωση από το 28,9% στο 26,4%.

Η Ελλάδα εξακολουθεί να έχει το υψηλότερο ποσοστό στεγαστικής υπερεπιβάρυνσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Στην Έρευνα Εισοδήματος και Συνθηκών Διαβίωσης του 2024, το 28,9% του πληθυσμού της χώρας ζούσε σε νοικοκυριά όπου το συνολικό κόστος στέγασης ξεπερνούσε το 40% του διαθέσιμου εισοδήματος, έναντι 8,2% στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Στην αντίστοιχη έρευνα του 2025, ο ελληνικός δείκτης μειώθηκε στο 26,4%, έναντι 7,7% στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Παρά τη μείωση, περισσότεροι από ένας στους τέσσερις κατοίκους της Ελλάδας εξακολουθούν να βρίσκονται πάνω από το όριο της στεγαστικής υπερεπιβάρυνσης και η χώρα παραμένει πρώτη στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η μεταβολή από 28,9% στην έρευνα του 2024 σε 26,4% στην έρευνα του 2025 αντιστοιχεί σε μείωση 2,5 ποσοστιαίων μονάδων. Η εξέλιξη είναι σημαντική. Για να αξιολογηθεί, όμως, πρέπει να εξεταστεί από ποιες υποκείμενες μεταβολές προέκυψε.

Πηγές: Eurostat – στεγαστική υπερεπιβάρυνση 2024 · Eurostat – στοιχεία 2025

Ποιο έτος μετρά κάθε αριθμός

Η Έρευνα Εισοδήματος και Συνθηκών Διαβίωσης δεν χρησιμοποιεί το ίδιο έτος αναφοράς για όλες τις μεταβλητές. Αυτή η λεπτομέρεια είναι κρίσιμη για να συγκρίνουμε σωστά τα εισοδήματα, τις στεγαστικές ενισχύσεις και το πραγματικό κόστος κατοικίας.

Δημοσιευμένη έρευνα	Εισόδημα και συναφείς παροχές	Τρέχον ενοίκιο και κόστος κατοικίας
Έρευνα 2024	Ημερολογιακό έτος 2023	Κατά την έρευνα Απριλίου–Νοεμβρίου 2024
Έρευνα 2025	Ημερολογιακό έτος 2024	Κατά την έρευνα Μαΐου–Νοεμβρίου 2025

Έτσι, για τον δείκτη της έρευνας του 2024 εξετάζουμε εισοδήματα και συναφείς κοινωνικές παροχές του 2023, αλλά τρέχον στεγαστικό κόστος που καταγράφηκε το 2024. Για τον δείκτη της έρευνας του 2025 εξετάζουμε εισοδήματα και συναφείς παροχές του 2024, αλλά τρέχον στεγαστικό κόστος που καταγράφηκε το 2025.

Πηγές: ΕΛΣΤΑΤ – Έρευνα Εισοδήματος και Συνθηκών Διαβίωσης 2025 · Eurostat – μεθοδολογικές οδηγίες EU-SILC

Τι ακριβώς μετρά η στεγαστική υπερεπιβάρυνση

Ο δείκτης στεγαστικής υπερεπιβάρυνσης (housing cost overburden rate) μετρά το ποσοστό των ανθρώπων που ζουν σε νοικοκυριά στα οποία το συνολικό κόστος κατοικίας, αφού ληφθούν υπόψη οι στεγαστικές ενισχύσεις, υπερβαίνει το 40% του διαθέσιμου εισοδήματος.

Ο πυρήνας του υπολογισμού

Συνολικό ετήσιο κόστος κατοικίας – στεγαστικές ενισχύσεις ÷ διαθέσιμο εισόδημα – στεγαστικές ενισχύσεις. Όταν το αποτέλεσμα υπερβαίνει το 40%, το νοικοκυριό καταγράφεται ως στεγαστικά υπερεπιβαρυμένο.

Για έναν ενοικιαστή το συνολικό κόστος κατοικίας δεν είναι μόνο το μίσθωμα. Περιλαμβάνει το ενοίκιο, το ηλεκτρικό ρεύμα, το φυσικό αέριο και τη θέρμανση, το νερό, κοινόχρηστες και άλλες υποχρεωτικές υπηρεσίες, την τακτική συντήρηση και τις επισκευές, καθώς και άλλες σχετικές επιβαρύνσεις όταν βαρύνουν το νοικοκυριό.

Βασική μεταβλητή	Τι περιλαμβάνει	Χρονική αναφορά
Συνολικό κόστος κατοικίας (HH070)	Ενοίκιο, ενέργεια, νερό, υποχρεωτικές υπηρεσίες, συντήρηση/επισκευές κ.ά.	Τρέχουσα κατάσταση κατά την έρευνα
Διαθέσιμο εισόδημα (HY020)	Καθαρό ετήσιο εισόδημα νοικοκυριού μετά φόρους και εισφορές	Προηγούμενο ημερολογιακό έτος
Στεγαστικές ενισχύσεις (HY070G)	Δημόσιες ενισχύσεις στέγασης που εμπίπτουν στον ορισμό της έρευνας	Περίοδος αναφοράς εισοδήματος

Πηγές: Eurostat – ορισμός στεγαστικής υπερεπιβάρυνσης · Eurostat – μεθοδολογικές οδηγίες

Η μεγάλη μεταβολή βρίσκεται στους ενοικιαστές

Η ανάλυση ανά καθεστώς κατοχής δείχνει ότι η πτώση του συνολικού ελληνικού δείκτη δεν προκύπτει από μια γενικευμένη βελτίωση όλων των νοικοκυριών. Οι δύο κατηγορίες ιδιοκτητών εμφανίζουν αύξηση της υπερεπιβάρυνσης, ενώ στους ενοικιαστές σε τιμή αγοράς καταγράφεται πολύ μεγάλη υποχώρηση.

Καθεστώς κατοχής	Έρευνα 2024	Έρευνα 2025	Μεταβολή
Ιδιοκτήτες χωρίς στεγαστικό δάνειο	25,7%	26,2%	+0,5 μον.
Ιδιοκτήτες με στεγαστικό δάνειο	20,9%	22,2%	+1,3 μον.
Ενοικιαστές σε τιμή αγοράς	37,4%	26,0%	−11,4 μον.

Διάγραμμα 1. Η μεταβολή που οδηγεί προς τα κάτω τον συνολικό δείκτη εντοπίζεται στους ενοικιαστές σε τιμή αγοράς.

Για τους ενοικιαστές σε τιμή αγοράς η επίσημη σειρά είναι 40,5% στην έρευνα του 2023, 37,4% στην έρευνα του 2024 και 26,0% στην έρευνα του 2025. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καταγράφει ρητά την ετήσια πτώση των 11,4 ποσοστιαίων μονάδων. Σε σχετικούς όρους, το ποσοστό μειώνεται περίπου κατά 30,5% μέσα σε μία έρευνα.

Κεντρικό εύρημα

Η συνολική βελτίωση της Ελλάδας από 28,9% στην έρευνα του 2024 σε 26,4% στην έρευνα του 2025 στηρίζεται σε πολύ μεγάλο βαθμό στη μεταβολή των ενοικιαστών σε τιμή αγοράς. Γι’ αυτό η εξήγηση του 37,4% → 26,0% είναι καθοριστική για την ερμηνεία του συνολικού δείκτη.

Πηγές: Ευρωπαϊκή Επιτροπή – Έκθεση Χώρας 2026 για την Ελλάδα · Eurostat – δείκτης ανά καθεστώς κατοχής

Τα ενοίκια δεν μειώθηκαν – επιταχύνθηκαν

Η πρώτη μεταβλητή που πρέπει να εξεταστεί είναι το ίδιο το ενοίκιο. Για να αποφύγουμε μια επιλεκτική σύγκριση ενός μόνο μήνα, χρησιμοποιούμε τον ετήσιο μέσο Εναρμονισμένο Δείκτη Τιμών Καταναλωτή της Eurostat για τα πραγματικά καταβαλλόμενα ενοίκια κατοικίας.

Το ημερολογιακό έτος 2024, σε σύγκριση με το 2023, τα πραγματικά καταβαλλόμενα ενοίκια στην Ελλάδα αυξήθηκαν κατά 5,1%. Το ημερολογιακό έτος 2025, σε σύγκριση με το 2024, η ετήσια μέση αύξηση έφθασε στο 10,0%. Δηλαδή ο ρυθμός αύξησης των ενοικίων σχεδόν διπλασιάστηκε το 2025.

Διάγραμμα 2. Ετήσια μέση μεταβολή πραγματικά καταβαλλόμενων ενοικίων κατοικίας στην Ελλάδα.

Η εικόνα αυτή είναι σημαντική για τη χρονική σύγκριση των δύο ερευνών: η έρευνα του 2024 καταγράφει τρέχον κόστος κατοικίας μέσα στο 2024, όταν τα ενοίκια είχαν ήδη αυξηθεί κατά 5,1% σε ετήσια μέση βάση, ενώ η έρευνα του 2025 καταγράφει τρέχον κόστος μέσα στο 2025, όταν η ετήσια μέση αύξηση των ενοικίων έφθασε στο 10,0%.

Πηγές: Eurostat – ΕνΔΤΚ, πραγματικά καταβαλλόμενα ενοίκια κατοικίας (prc_hicp_aind)

Αυξάνονταν και άλλες βασικές δαπάνες κατοικίας

Το ενοίκιο αποτελεί μόνο μία από τις συνιστώσες του συνολικού στεγαστικού κόστους. Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ στο τέλος των αντίστοιχων περιόδων συλλογής δείχνουν ότι και αρκετές από τις υπόλοιπες βασικές επιβαρύνσεις κινούνταν ανοδικά.

Μεταβολή τιμών	Νοέμβριος 2024 / Νοέμβριος 2023	Νοέμβριος 2025 / Νοέμβριος 2024
Ενοίκια κατοικιών	+7,5%	+8,6%
Υπηρεσίες επισκευής και συντήρησης	+3,6%	+7,1%
Ηλεκτρικό ρεύμα	+7,0%	+4,5%
Λοιπές υπηρεσίες κατοικίας	—	+2,1%
Φυσικό αέριο	—	−12,4%
Πετρέλαιο θέρμανσης	−13,4%	−1,1%
Συνολική ομάδα «Στέγαση»	+2,1%	+3,7%

Οι παραπάνω μεταβολές του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή δεν ταυτίζονται με το πραγματικό συνολικό κόστος κατοικίας (HH070) των συγκεκριμένων νοικοκυριών που συμμετείχαν στην έρευνα. Αποτελούν, όμως, ανεξάρτητη επίσημη ένδειξη ότι η κατεύθυνση των βασικών στεγαστικών δαπανών κατά τις δύο περιόδους συλλογής δεν ήταν γενικά πτωτική. Γι’ αυτό το πραγματικό μέσο και διάμεσο HH070 των ενοικιαστών είναι από τα βασικά στοιχεία που πρέπει να δημοσιοποιηθούν.

Πηγές: ΕΛΣΤΑΤ – ΔΤΚ Νοεμβρίου 2024 · ΕΛΣΤΑΤ – ΔΤΚ Νοεμβρίου 2025

Το διαθέσιμο εισόδημα αυξήθηκε – αλλά χρειάζεται το εισόδημα των ίδιων των ενοικιαστών

Η αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος είναι η βασική μεταβλητή που μπορεί να λειτουργήσει προς την αντίθετη κατεύθυνση και να μειώσει τον λόγο στεγαστικού κόστους προς εισόδημα. Η έρευνα του 2025 χρησιμοποιεί εισοδήματα του ημερολογιακού έτους 2024.

Σύμφωνα με τα τελικά στοιχεία της Eurostat, το διάμεσο ισοδύναμο διαθέσιμο εισόδημα στην Ελλάδα αυξήθηκε το 2024 σε σχέση με το 2023 κατά 7,8% σε ονομαστικούς όρους και κατά 4,7% σε πραγματικούς όρους. Η βελτίωση αυτή μπορεί να έχει συμβάλει ουσιαστικά στην πτώση του δείκτη.

Το κρίσιμο κενό είναι ότι το +7,8% αφορά το διάμεσο εισόδημα του συνολικού πληθυσμού. Δεν γνωρίζουμε από τα δημοσιευμένα στοιχεία πόσο αυξήθηκε το διαθέσιμο εισόδημα ειδικά των ενοικιαστών σε τιμή αγοράς και, ακόμη περισσότερο, όσων βρίσκονταν το προηγούμενο έτος λίγο πάνω από το όριο του 40%. Για να εξηγηθεί αριθμητικά το 37,4% → 26,0%, χρειάζεται το εισόδημα της ίδιας της ομάδας που παράγει τον δείκτη.

Πηγές: Eurostat – εξέλιξη διαθέσιμου εισοδήματος

Το μέσο μερίδιο του ενοικίου στο εισόδημα μειώθηκε μόνο κατά 1,4 μονάδες

Ένας δεύτερος επίσημος δείκτης της Eurostat προσφέρει χρήσιμο έλεγχο. Ο πίνακας για το μέσο μερίδιο του ενοικίου στο διαθέσιμο εισόδημα δείχνει ότι στην Ελλάδα ο μέσος λόγος μειώθηκε από 25,8% στην έρευνα του 2024 σε 24,4% στην έρευνα του 2025, δηλαδή κατά 1,4 ποσοστιαίες μονάδες.

Δείκτης	Έρευνα 2024	Έρευνα 2025	Μεταβολή
Μέσο μερίδιο ενοικίου στο διαθέσιμο εισόδημα	25,8%	24,4%	−1,4 μον.
Στεγαστική υπερεπιβάρυνση ενοικιαστών σε τιμή αγοράς	37,4%	26,0%	−11,4 μον.

Οι δύο δείκτες μετρούν διαφορετικές παραμέτρους. Ο πρώτος είναι ένας μέσος λόγος που αφορά το ίδιο το ενοίκιο, ενώ ο δείκτης υπερεπιβάρυνσης λαμβάνει υπόψη το συνολικό στεγαστικό κόστος και καταγράφει πόσα νοικοκυριά περνούν το όριο του 40%. Γι’ αυτό η πτώση 1,4 μονάδων στον μέσο όρο δεν μεταφράζεται μηχανικά σε πτώση 11,4 μονάδων στο ποσοστό υπερεπιβάρυνσης.

Μια τόσο μεγάλη μεταβολή μπορεί να συμβεί αν ένα ασυνήθιστα μεγάλο πλήθος ενοικιαστών ήταν συγκεντρωμένο λίγο πάνω από το 40% και, μετά από αύξηση εισοδήματος ή άλλη μεταβολή, πέρασε λίγο κάτω από το όριο. Αυτός είναι ακριβώς ο λόγος για τον οποίο χρειάζεται η κατανομή των πραγματικών παρατηρήσεων γύρω από το 40%.

Πηγές: Eurostat – μερίδιο ενοικίου στο διαθέσιμο εισόδημα (ilc_mded02)

Η βασική τακτική επιδότηση ενοικίου μειώθηκε το 2024

Οι στεγαστικές ενισχύσεις αποτελούν την τρίτη βασική μεταβλητή του υπολογισμού. Επειδή η έρευνα του 2024 χρησιμοποιεί συναφείς κοινωνικές μεταβιβάσεις του 2023 και η έρευνα του 2025 εκείνες του 2024, η σωστή σύγκριση για το τακτικό Επίδομα Στέγασης του ΟΠΕΚΑ είναι 2023 προς 2024.

Επίδομα Στέγασης ΟΠΕΚΑ	2023	2024	Μεταβολή 2024/2023
Ετήσια δαπάνη	383 εκατ. €	335 εκατ. €	−48 εκατ. € (−12,5%)
Μέσο πλήθος δικαιούχων	264.531	229.613	−34.918 (−13,2%)

Η βασική τακτική δημόσια επιδότηση ενοικίου δεν διευρύνθηκε στην περίοδο αναφοράς της έρευνας του 2025. Τόσο η ετήσια δαπάνη όσο και το μέσο πλήθος δικαιούχων μειώθηκαν το 2024 σε σχέση με το 2023.

Το Επίδομα Στέγασης του ΟΠΕΚΑ δεν πρέπει να ταυτίζεται αυτομάτως με το σύνολο της μεταβλητής των στεγαστικών ενισχύσεων (HY070G) της έρευνας. Για αυτό ζητείται από την ΕΛΣΤΑΤ το ακριβές ποσό της συγκεκριμένης μεταβλητής για τους ενοικιαστές σε τιμή αγοράς. Τα διοικητικά δεδομένα, όμως, δείχνουν ότι η βασική τακτική επιδότηση ενοικίου κινήθηκε προς τα κάτω μεταξύ 2023 και 2024.

Πηγές: Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή – δημοσιονομικά στοιχεία 2024 · ΟΠΕΚΑ – Επίδομα Στέγασης

Η επιστροφή ενός ενοικίου δεν περιλαμβάνεται στο εισοδηματικό έτος της έρευνας του 2025

Η νέα ετήσια επιστροφή ενός ενοικίου αφορά μισθώσεις του φορολογικού έτους 2024, αλλά η πρώτη καταβολή πραγματοποιήθηκε στις 28 Νοεμβρίου 2025. Τότε καταβλήθηκαν περίπου 199,6 εκατ. ευρώ σε 886.883 δικαιούχους.

Η έρευνα του 2025 χρησιμοποιεί ως περίοδο αναφοράς εισοδήματος το ημερολογιακό έτος 2024. Η ενίσχυση που καταβλήθηκε για πρώτη φορά τον Νοέμβριο 2025 δεν είχε εισπραχθεί μέσα στο έτος αναφοράς 2024 και επομένως δεν μπορεί να αποτελεί την εξήγηση για τη μεταβολή από 37,4% στην έρευνα του 2024 σε 26,0% στην έρευνα του 2025. Η επίδρασή της θα πρέπει να εξεταστεί στις επόμενες έρευνες και ανάλογα με τον τρόπο στατιστικής ταξινόμησής της.

Πηγές: Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών – καταβολή επιστροφής ενοικίου 28.11.2025 · ΕΛΣΤΑΤ – περίοδος αναφοράς εισοδήματος έρευνας 2025

Οι καθυστερήσεις πληρωμών δεν δείχνουν αντίστοιχη γενικευμένη αποκλιμάκωση

Ένας ακόμη ανεξάρτητος δείκτης της ίδιας ευρωπαϊκής έρευνας εξετάζει το ποσοστό του πληθυσμού που ζει σε νοικοκυριά με καθυστέρηση στην πληρωμή ενοικίου ή στεγαστικής δόσης. Ο δείκτης δεν αφορά αποκλειστικά ενοικιαστές και, συνεπώς, δεν είναι άμεσα συγκρίσιμος με το 37,4% → 26,0%. Παρέχει όμως πρόσθετη εικόνα για την οικονομική πίεση που συνδέεται με τη στέγαση.

Στο σύνολο του πληθυσμού το ποσοστό αυξήθηκε από 10,4% στην έρευνα του 2024 σε 10,6% στην έρευνα του 2025. Στα νοικοκυριά πάνω από το 60% του διάμεσου ισοδύναμου εισοδήματος αυξήθηκε από 7,1% σε 9,0%, δηλαδή κατά 1,9 ποσοστιαίες μονάδες.

Διάγραμμα 3. Καθυστερήσεις σε ενοίκιο ή στεγαστική δόση – Έρευνες 2024 και 2025.

Η εξέλιξη αυτή δεν αποδεικνύει κάτι ειδικά για τους ενοικιαστές σε τιμή αγοράς. Δείχνει όμως ότι ένας διαφορετικός δείκτης στεγαστικής οικονομικής πίεσης δεν παρουσιάζει βελτίωση ανάλογη με την πτώση των 11,4 μονάδων που καταγράφεται στη συγκεκριμένη ομάδα ενοικιαστών.

Πηγές: Eurostat – καθυστερήσεις σε ενοίκιο ή στεγαστική δόση (ilc_mdes06)

Το όριο του 40% μπορεί να εξηγεί μέρος της μεγάλης μεταβολής

Ο δείκτης υπερεπιβάρυνσης δεν μετρά το μέσο βάρος της στέγασης. Μετρά πόσα νοικοκυριά βρίσκονται πάνω από ένα συγκεκριμένο κατώφλι. Ένα νοικοκυριό με στεγαστικό κόστος 40,1% του διαθέσιμου εισοδήματος καταγράφεται ως υπερεπιβαρυμένο, ενώ ένα νοικοκυριό με 39,9% δεν καταγράφεται.

Αν στην έρευνα του 2024 υπήρχε μεγάλη συγκέντρωση ενοικιαστών λίγο πάνω από το 40%, μια μέτρια αύξηση εισοδήματος θα μπορούσε να μετακινήσει πολλούς λίγο κάτω από το όριο και να προκαλέσει μεγάλη πτώση του τελικού ποσοστού, ακόμη κι αν ο μέσος λόγος ενοικίου προς εισόδημα μεταβλήθηκε πολύ λιγότερο.

Η κρίσιμη πληροφορία που λείπει

Πόσοι ενοικιαστές βρίσκονταν το 2024 στο 38%–40%, στο 40%–42% και στο 42%–45%; Και πώς μεταβλήθηκαν αυτές οι ομάδες το 2025; Χωρίς την κατανομή γύρω από το όριο του 40%, δεν μπορούμε να ελέγξουμε αν αυτός ο μηχανισμός εξηγεί την πτώση των 11,4 μονάδων.

Υπήρξαν μεταβολές στη στατιστική διαδικασία της έρευνας του 2025

Η ίδια η ΕΛΣΤΑΤ καταγράφει στην έκθεση ποιότητας της έρευνας του 2025 ότι 40 πρωτογενείς μονάδες δειγματοληψίας του νέου τμήματος του δείγματος δεν ερευνήθηκαν. Η επίδραση χαρακτηρίζεται «άγνωστη» και τα αρχικά βάρη προσαρμόστηκαν για την αντιμετώπιση πιθανής μεροληψίας από τις ελλείπουσες μονάδες.

Στην ίδια τεκμηρίωση αναφέρεται ότι στη στάθμιση της έρευνας του 2025 χρησιμοποιήθηκαν προβολές πληθυσμού και νοικοκυριών που έλαβαν υπόψη τα αποτελέσματα της Απογραφής 2021, ενώ σημειώνεται ότι οι διαφορές στην κατανομή των νοικοκυριών μπορούν να προκαλέσουν ασυνέχεια. Η επίδραση χαρακτηρίζεται επίσης «άγνωστη», χωρίς η σειρά να σημειώνεται επισήμως ως διακοπείσα. Καταγράφονται επιπλέον 507 διευθύνσεις που δεν προσεγγίστηκαν.

Τα στοιχεία αυτά δεν αποδεικνύουν ότι προκάλεσαν την πτώση του δείκτη των ενοικιαστών. Καθιστούν όμως εύλογο να ζητηθεί η ποσοτικοποίηση της επίδρασης της στάθμισης, της κάλυψης και της σύνθεσης του δείγματος ειδικά στη συγκεκριμένη υποομάδα.

Πηγές: ΕΛΣΤΑΤ – τεκμηρίωση ποιότητας Έρευνας Εισοδήματος και Συνθηκών Διαβίωσης 2025

Η συνολική εικόνα των μεταβλητών

Μεταβλητή	Περίοδος σύγκρισης	Επίσημη μεταβολή	Τι δείχνει
Στεγαστική υπερεπιβάρυνση ενοικιαστών	Έρευνα 2024 → Έρευνα 2025	37,4% → 26,0%	−11,4 ποσοστιαίες μονάδες
Ετήσια μέση αύξηση ενοικίων	2024/2023 → 2025/2024	+5,1% → +10,0%	Τα ενοίκια επιταχύνουν
Μέσο μερίδιο ενοικίου στο εισόδημα	Έρευνα 2024 → Έρευνα 2025	25,8% → 24,4%	Μείωση 1,4 μονάδων
Διαθέσιμο εισόδημα συνολικού πληθυσμού	2024 έναντι 2023	+7,8% ονομαστικά / +4,7% πραγματικά	Δυνητικά μειώνει την επιβάρυνση
Δαπάνη Επιδόματος Στέγασης	2024 έναντι 2023	383 → 335 εκατ. €	−12,5%
Μέσο πλήθος δικαιούχων επιδόματος	2024 έναντι 2023	264.531 → 229.613	−13,2%
Καθυστερήσεις ενοικίου/στεγαστικής δόσης – σύνολο	Έρευνα 2024 → Έρευνα 2025	10,4% → 10,6%	Μικρή αύξηση
Καθυστερήσεις – πάνω από όριο φτώχειας	Έρευνα 2024 → Έρευνα 2025	7,1% → 9,0%	+1,9 μονάδες

Η αύξηση των εισοδημάτων μπορεί να έχει συμβάλει σημαντικά στη βελτίωση. Από τα δημοσιευμένα συγκεντρωτικά στοιχεία, όμως, δεν γνωρίζουμε αν η αύξηση των εισοδημάτων των συγκεκριμένων ενοικιαστών, η κατανομή τους γύρω από το 40%, η μεταβολή των στεγαστικών ενισχύσεων και οι αλλαγές στη στάθμιση αρκούν για να εξηγήσουν την πτώση των 11,4 ποσοστιαίων μονάδων. Αυτό είναι το κενό που πρέπει να καλυφθεί με τα υποκείμενα στοιχεία της ίδιας της έρευνας.

Ο ΠΑΝΣΥΠΟ ζητά από την ΕΛΣΤΑΤ τα στοιχεία που μπορούν να δώσουν την απάντηση

1. Για τις έρευνες 2024 και 2025, το πραγματικό μέγεθος του δείγματος και τον σταθμισμένο πληθυσμό των νοικοκυριών που κατατάσσονται ως «ενοικιαστές σε τιμή αγοράς», τόσο σε νοικοκυριά όσο και σε άτομα.

2. Τον μέσο όρο, τη διάμεσο και τα βασικά εκατοστημόρια, χωριστά για κάθε έρευνα, του καταβαλλόμενου ενοικίου (HH060), του συνολικού κόστους κατοικίας (HH070), του συνολικού διαθέσιμου εισοδήματος (HY020) και των στεγαστικών ενισχύσεων (HY070G).

3. Ειδικά για το συνολικό κόστος κατοικίας (HH070), την ανάλυση των επιμέρους συνιστωσών του για τους ενοικιαστές σε τιμή αγοράς: ενοίκιο, ηλεκτρικό ρεύμα, νερό, αέριο και θέρμανση, κοινόχρηστες και λοιπές υποχρεωτικές υπηρεσίες, συντήρηση και επισκευές.

4. Τον αριθμό και το σταθμισμένο ποσοστό των ενοικιαστών του δείγματος που έλαβαν στεγαστική ενίσχυση κατά το εισοδηματικό έτος 2023 της έρευνας του 2024 και κατά το εισοδηματικό έτος 2024 της έρευνας του 2025, καθώς και το μέσο και διάμεσο ποσό της ενίσχυσης.

5. Την κατανομή του λόγου συνολικού στεγαστικού κόστους προς διαθέσιμο εισόδημα γύρω από το κρίσιμο όριο του 40%, ιδίως στις ζώνες 35%–38%, 38%–40%, 40%–42%, 42%–45%, 45%–50%, 50%–60% και άνω του 60%, χωριστά για τις έρευνες 2024 και 2025.

6. Το τυπικό σφάλμα και το διάστημα εμπιστοσύνης 95% για το 37,4% της έρευνας του 2024 και το 26,0% της έρευνας του 2025, ώστε να είναι γνωστή η ακρίβεια των δύο εκτιμήσεων και της μεταξύ τους μεταβολής.

7. Τα ποσοστά συμπλήρωσης ελλειπουσών τιμών και τις μεθόδους εκτίμησης που χρησιμοποιήθηκαν στις βασικές μεταβλητές ενοικίου, συνολικού κόστους κατοικίας, διαθέσιμου εισοδήματος και στεγαστικών ενισχύσεων, καθώς και την ποσοτική επίδραση των 40 μονάδων δειγματοληψίας που δεν ερευνήθηκαν, των 507 μη προσεγγισμένων διευθύνσεων και των μεταβολών στη στάθμιση της έρευνας του 2025.

8. Αριθμητική ανάλυση της μεταβολής από 37,4% στην έρευνα του 2024 σε 26,0% στην έρευνα του 2025, ώστε να αποτυπωθεί ποιο μέρος της συνδέεται με τη μεταβολή των εισοδημάτων, ποιο με το συνολικό στεγαστικό κόστος, ποιο με τις στεγαστικές ενισχύσεις, ποιο με τη σύνθεση των ενοικιαστών και ποιο με τις μεταβολές στη στάθμιση του δείγματος.

Το βασικό ερώτημα

Τι άλλαξε πραγματικά στα εισοδήματα, στα ενοίκια, στο συνολικό κόστος κατοικίας και στις στεγαστικές ενισχύσεις των ενοικιαστών, ώστε η στεγαστική τους υπερεπιβάρυνση να υποχωρήσει από 37,4% στην Έρευνα Εισοδήματος και Συνθηκών Διαβίωσης του 2024 σε 26,0% στην αντίστοιχη έρευνα του 2025;

Τα στοιχεία μπορούν να χορηγηθούν σε πλήρως συγκεντρωτική και ανωνυμοποιημένη μορφή. Δεν απαιτείται πρόσβαση σε προσωπικά δεδομένα για να δοθεί μια καθαρή απάντηση.

Σε μια περίοδο στεγαστικής κρίσης, όπου οι δείκτες χρησιμοποιούνται για τη χάραξη πολιτικής, την αξιολόγηση μέτρων και τη δημόσια συζήτηση, η δημοσίευση του τελικού ποσοστού είναι μόνο το πρώτο βήμα. Η αξιοπιστία του ενισχύεται όταν μπορεί να εξηγηθεί καθαρά, να αναπαραχθεί και να συνδεθεί με τις πραγματικές μεταβολές που βίωσαν τα νοικοκυριά.