Το φιάσκο του Κοινωνικού Τουρισμού 2026-2027 δεν έχει να κάνει απλώς με τα προβλήματα της ηλεκτρονικής πλατφόρμας υποδοχής των αιτήσεων και προφανώς δεν είναι ένα τεχνικό πρόβλημα που θα περίμενε κανείς να λυθεί με μια «αναβάθμιση» που έγινε τα χαράματα της Κυριακής. Είναι η απόλυτη απόδειξη ότι το λεγόμενο «επιτελικό κράτος» δεν μπορεί να εξασφαλίσει ούτε την ομαλή λειτουργία μιας πλατφόρμας υποδοχής αιτήσεων, πόσο μάλλον να οργανώσει μια διαδικασία μοριοδότησης 800.000 αιτήσεων για έναν σοβαρό θεσμό κοινωνικής πολιτικής. Και το χειρότερο;
Ότι αυτή η αποτυχία υλοποιείται στις πλάτες εξαντλημένων υπαλλήλων που καλούνται να μετατρέψουν το αδύνατον σε δυνατό – να ελέγξουν χειροκίνητα πάνω από 800.000 αιτήσεις, να επιβεβαιώσουν δικαιολογητικά χωρίς επαλήθευση γνησιότητας, να μοριοδοτήσουν με ένα σύστημα που παραλύει, και όλα αυτά σε λίγες ημέρες. Χωρίς εργαλεία, χωρίς χρόνο, χωρίς στήριξη.
Η Διοίκηση της Δ.ΥΠ.Α ανακοινώνει με καμάρι «ρεκόρ συμμετοχής» με πάνω από 800.000 αιτήσεις. Συγχαρητήρια! Καταφέρατε να πείσετε εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες να περιμένουν ώρες μπροστά σε μια πλατφόρμα που κατέρρεε συνεχώς, να δώσετε τρεις παρατάσεις γιατί το σύστημα δεν άντεχε, και τώρα θα πείτε σε 500.000 από αυτούς «λυπούμαστε, δεν κερδίσατε στη λοταρία». Αυτό είναι το μοντέλο σας για κοινωνική πολιτική; Η τυχερή μοριοδότηση;
Η «κοπτοραπτική» στα εισοδήματα που κανείς δεν εξηγεί
Πέρυσι, άγαμοι και έγγαμοι με οικογενειακό εισόδημα έως 30.000 ευρώ ήταν δικαιούχοι. Φέτος, ένας άγαμος εργαζόμενος με 16.001 ευρώ εισόδημα είναι «πλούσιος» και αποκλείεται. Ένα ζευγάρι χωρίς παιδιά με 24.001 ευρώ; Επίσης εκτός.
Χιλιάδες εργαζόμενοι που ήταν δικαιούχοι πέρυσι, φέτος βγήκαν έξω. Ποιος το αποφάσισε αυτό; Με ποια κριτήρια; Πότε έγινε η δημόσια διαβούλευση; Α, ναι, ξεχάσαμε – το «επιτελικό κράτος» δεν χρειάζεται διαβουλεύσεις. Αποφασίζει από τα κλειστά γραφεία του και ανακοινώνει.
Το ωραίο είναι ότι στην ίδια χώρα που λένε ότι δεν υπάρχουν λεφτά για να διευρύνουν τον Κοινωνικό Τουρισμό, δαπανήθηκαν εκατομμύρια ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης για την «ψηφιακή αναβάθμιση» της ΔΥΠΑ. Και τι πετύχαμε με αυτή την αναβάθμιση; Ένα σύστημα που παραλύει όταν μπουν περισσότεροι από δέκα χρήστες μαζί. Μπράβο σας. Να υποθέσουμε ότι τα ευρωπαϊκά κονδύλια πήγαν σε συμβούλους που έγραψαν PowerPoint παρουσιάσεις με συμβουλές για την «ψηφιακή μετάλλαξη»;
Το «επιτελικό κράτος» που δεν μπορεί να υπογράψει μια ΚΥΑ στην ώρα του
Ανακοίνωσαν με φανφάρες ότι το πρόγραμμα θα ξεκινούσε 1η Μαΐου 2026. «Νωρίτερα από κάθε άλλη χρονιά!», φώναζαν. Τελικά, το πρόγραμμα ξεκινά 18 Μαΐου, δεκαεφτά ημέρες αργότερα, γιατί η υπογραφή της ΚΥΑ άργησε. Δεκαεφτά ολόκληρες ημέρες χάθηκαν γιατί κάποιοι στα γραφεία δεν μπόρεσαν να συντονιστούν. Και ποιος πληρώνει το κόστος αυτής της ανοργανωσιάς; Οι υπάλληλοι που τώρα καλούνται να εξετάσουν 800.000 αιτήσεις σε δεκαπέντε ημέρες.
Ας κάνουμε τα μαθηματικά. Από 3 Μαΐου που έληξαν οι αιτήσεις έως 18 Μαΐου που αρχίζει το πρόγραμμα έχουμε δεκαπέντε ημέρες. Σε αυτές τις δεκαπέντε ημέρες πρέπει να εξεταστούν πάνω από 800.000 αιτήσεις, να εκδοθούν προσωρινά αποτελέσματα, να δοθεί χρόνος για ενστάσεις (μία ημέρα, όπως πέρυσι, αλλιώς τι θα πει «διαφάνεια»; ), να εξεταστούν οι ενστάσεις, και να εκδοθούν τα οριστικά αποτελέσματα. Και όλα αυτά μέσα από ένα Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα που χρειάζεται ώρες για να ανοίξει μία αίτηση.
Φυσικά, όπως πάντα, τα οριστικά αποτελέσματα θα βγουν την προηγούμενη ημέρα της έναρξης του προγράμματος. Γιατί άμα τα βγάλουμε νωρίτερα, ίσως δώσουμε χρόνο στους πολίτες να οργανωθούν. Και αυτό θα ήταν πολύ… οργανωμένο για το «επιτελικό κράτος».
Επίσης, φυσικά, δεν θα σταλεί ούτε ένα email, ούτε ένα SMS στους 800.000 αιτούντες για να τους ενημερώσει ότι βγήκαν τα αποτελέσματα. Γιατί να διευκολύνουμε τον κόσμο; Ας ψάχνουν μόνοι τους την πλατφόρμα κάθε μέρα μπας και εκδώσαμε τα αποτελέσματα. Έτσι κάνουμε «ψηφιοποίηση».
Η τεχνολογική κατάρρευση που κανείς επιτελικός δεν προέβλεψε
Η πλατφόρμα υποβολής αιτήσεων κατέρρευσε από την πρώτη μέρα. Τρεις παρατάσεις χρειάστηκαν γιατί το σύστημα δεν άντεχε. Την Κυριακή 26 Απριλίου, όταν άνοιξαν οι αιτήσεις για όλα τα ΑΦΜ ταυτόχρονα, η πλατφόρμα απλώς… σταμάτησε να δουλεύει. Εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες περίμεναν ώρες για να συνδεθούν. Και η λύση ποια ήταν; Μία «τεχνική αναβάθμιση» τα χαράματα της Κυριακής που δεν βελτίωσε απολύτως τίποτα.
Και τώρα το ίδιο σύστημα που κατέρρευσε στις αιτήσεις καλείται να διαχειριστεί την επεξεργασία τους. Το Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα ΟΑΕΔ είτε «σέρνεται» με ώρες αναμονής ανά αίτηση, είτε δεν λειτουργεί καθόλου. Οι υπάλληλοι που από 23 Απριλίου εξετάζουν αιτήσεις περιμένουν ώρες για να ανοίξουν ένα αρχείο, για να επιβεβαιώσουν δικαιολογητικά που δεν έχουν καμία επιβεβαίωση γνησιότητας, χωρίς καμία διαλειτουργικότητα με ΑΑΔΕ ή Μητρώα Πολιτών. Δηλαδή, έναν υπάλληλο τον βάζουμε να διαβάζει δικαστικές αποφάσεις, βεβαιώσεις σπουδών, πολυτεκνίας κ.α. Και όλα αυτά σε ώρες ανά αίτηση, γιατί το σύστημα δεν ανταποκρίνεται.
Και ξέρετε τι είναι το πιο όμορφο; Ότι δεν υπάρχει καν δειγματοληπτικός έλεγχος. Δεν υπάρχει καμία διαδικασία επιβεβαίωσης. Αυτή είναι η «ψηφιακή μετάλλαξη» για την οποία πληρώσαμε εκατομμύρια από το Ταμείο Ανάκαμψης;
Καλούμε την Διοίκηση να δημοσιοποιήσει πόσα από τα χιλιάδες δικαιολογητικά που έχουν κατατεθεί για τον κοινωνικο τουρισμό ανά έτος έχουν εξετασθεί για την γνησιότητά τους και τι αποτελέσματα υπάρχουν!
Όταν η διαλειτουργικότητα είναι… επιστημονική φαντασία
Ένα ερώτημα: γιατί δεν υπάρχει αυτόματος έλεγχος εισοδηματικών κριτηρίων με την ΑΑΔΕ; Γιατί αφήνουμε έναν άγαμο με εισόδημα 25.000 ευρώ να υποβάλει αίτηση, να περιμένει, να ελπίζει, και μετά να του πούμε «λυπούμαστε, δεν δικαιούσαι»; Γιατί δεν μπλοκάρουμε την αίτηση από την αρχή; Η ΑΑΔΕ έχει τα εισοδήματα όλων. Η διαλειτουργικότητα δεν είναι επιστημονική φαντασία. Γίνεται. Αλλά προφανώς χρειάζεται σχεδιασμό. Και ο σχεδιασμός δεν είναι το δυνατό σημείο του «επιτελικού κράτους».
Αντί για αυτό, επιβαρύνουμε τους υπαλλήλους να ελέγχουν χειροκίνητα 800.000 αιτήσεις, να περιμένουν ώρες για κάθε αρχείο, και να προσπαθούν να τηρήσουν προθεσμίες ολίγων ωρών ανά δικαιολογητικό. Και ταυτόχρονα παραλύουν όλες οι υπόλοιπες λειτουργίες της ΔΥΠΑ, γιατί το σύστημα δεν αντέχει. Επιδόματα ανεργίας; Περιμένουν. Προγράμματα κατάρτισης; Περιμένουν. Υπηρεσίες απασχόλησης; Όλα περιμένουν, γιατί το σύστημα έχει καταρρεύσει κάτω από το βάρος των αιτήσεων Κοινωνικού Τουρισμού.
Και για να μην πούμε ότι δεν έχουμε χιούμορ: έρχεται και το δεύτερο πρόγραμμα!
Αλλά η κορύφωση της γραφικότητας δεν είναι ούτε η κατάρρευση της πλατφόρμας, ούτε το ΟΠΣ που παραλύει, ούτε οι άθλιες συνθήκες εργασίας των υπαλλήλων. Η κορύφωση είναι ότι την ίδια στιγμή που το πρώτο πρόγραμμα Κοινωνικού Τουρισμού βρίσκεται σε πλήρη κατάρρευση, η Διοίκηση της ΔΥΠΑ αποφάσισε να ξεκινήσει και το δεύτερο πρόγραμμα για συνταξιούχους τ.ΟΑΕΕ.
Οι αιτήσεις του πρώτου προγράμματος έληξαν 3 Μαΐου. Πάνω από 800.000 αιτήσεις περιμένουν επεξεργασία. Το ΟΠΣ δεν ανταποκρίνεται. Οι υπάλληλοι εξαντλούνται. Και τι κάνει η Διοίκηση; Στις 4 Μαΐου, μία ημέρα αργότερα, ανοίγει τις αιτήσεις για το δεύτερο πρόγραμμα συνταξιούχων που λήγουν 13 Μαΐου. Γιατί; Γιατί είδαν ότι όλα πάνε τόσο ρολόι με το πρώτο πρόγραμμα και σκέφτηκαν «ας βάλουμε και ένα δεύτερο, για να σιγουρέψουμε την πλήρη κατάρρευση».
Ιδανικός προγραμματισμός. Όταν το σύστημα καταρρέει από το ένα πρόγραμμα, βάλε και ένα δεύτερο. Όταν οι υπάλληλοι εξαντλούνται από τις 800.000 αιτήσεις, δώσε τους και μερικές χιλιάδες ακόμη να επεξεργαστούν ταυτόχρονα. Όταν το ΟΠΣ δεν ανοίγει, φόρτωσέ το και με άλλες βάσεις δεδομένων.
Αυτό είναι «επιτελικό κράτος»; Ή είναι απλώς πλήρης έλλειψη σχεδιασμού, συντονισμού και σεβασμού προς τους εργαζόμενους;
Η λοταρία που την αποκαλούν «κοινωνικό δικαίωμα»
Τριακόσιες χιλιάδες επιταγές για δεξαμενή εκατομμυρίων δικαιούχων. Αυτό δεν είναι πρόγραμμα Κοινωνικού Τουρισμού. Είναι λοταρία. Και το χειρότερο είναι ότι αυτή η λοταρία γίνεται ακόμη πιο περιοριστική κάθε χρόνο. Πέρυσι το εισοδηματικό όριο ήταν 30.000 ευρώ για όλους. Φέτος, αν είσαι άγαμος με 16.001 ευρώ, είσαι «πλούσιος». Του χρόνου τι θα κάνουμε; Θα δίνουμε επιταγές μόνο σε όσους ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας;
Και ενώ σε όλη την Ευρώπη ο Κοινωνικός Τουρισμός είναι θεσμός που διευρύνεται, στην Ελλάδα συρρικνώνεται. Ο ΠΑΝΣΥΠΟ έχει δημοσιεύσει αναλυτική μελέτη πολιτικής με τίτλο «Ο Κοινωνικός τουρισμός και το έλλειμμα πρόσβασης στις διακοπές στην Ελλάδα και την Ευρώπη», που τεκμηριώνει ότι η χώρα μας είναι από τις χειρότερες της ΕΕ στη λεγόμενη «φτώχεια διακοπών». Τεράστιο ποσοστό νοικοκυριών δηλώνει ότι δεν μπορεί να αντέξει ούτε μία εβδομάδα διακοπών τον χρόνο. Και η απάντηση του κράτους; Να μειώσει τα εισοδηματικά όρια και να μετατρέψει το πρόγραμμα σε λοταρία.
Απαιτούμε να σταματήσει αυτή η γελοιοποίηση των εργαζομένων και των δικαιούχων. Απαιτούμε η Διοίκηση της ΔΥΠΑ να δημοσιοποιήσει τα κριτήρια που οδήγησαν στη μείωση των εισοδηματικών ορίων. Απαιτούμε διαλειτουργικότητα των συστημάτων με ΑΑΔΕ και Μητρώα, ώστε να σταματήσουν οι χειροκίνητοι έλεγχοι που εξαντλούν τους υπαλλήλους. Απαιτούμε επαρκή στελέχωση και τεχνική υποδομή που πραγματικά λειτουργεί, όχι PowerPoint παρουσιάσεις για την «ψηφιακή μετάλλαξη». Απαιτούμε ρεαλιστικά χρονοδιαγράμματα με επαρκή χρόνο για επεξεργασία αιτήσεων και ουσιαστικό δικαίωμα ενστάσεων, όχι μία ημέρα για γαλλική βιτρίνα. Απαιτούμε ενημέρωση των αιτούντων μέσω email και SMS σε κάθε στάδιο, όχι το κυνήγι του χαμένου θησαυρού στις πλατφόρμες.
Και απαιτούμε λογοδοσία για το πού πήγαν τα εκατομμύρια ευρώ του Ταμείου Ανάκαμψης που υποτίθεται ξοδεύτηκαν για την αναβάθμιση συστημάτων που καταρρέουν.
Οι υπάλληλοι της ΔΥΠΑ δεν είμαστε ρομπότ που μπορούν να επεξεργαστούν 800.000 αιτήσεις σε λίγες ημέρες με ένα σύστημα που χρειάζεται ώρες για να ανοίξει ένα αρχείο. Οι δικαιούχοι δεν είναι αριθμοί σε μια επικοινωνιακή ανακοίνωση για «ρεκόρ συμμετοχής».
Και ο Κοινωνικός Τουρισμός δεν είναι λοταρία. Είναι κοινωνικό δικαίωμα που χρειάζεται σοβαρό σχεδιασμό, επαρκείς πόρους και σεβασμό τόσο προς τους δικαιούχους όσο και προς τους εργαζόμενους που το υλοποιούν.
Το φιάσκο δεν κρύβεται. Και δεν θα σιωπήσουμε.
