ΝΑΞΟΣ – ΑΓΙΟΣ ΘΑΛΛΕΛΑΙΟΣ: ΔΕΚΑ ΧΡΟΝΙΑ ΜΙΑΣ ΠΡΟΑΠΟΦΑΣΙΣΜΕΝΗΣ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗΣ ΜΕ ΤΑ ΧΡΗΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ
Η υπόθεση του οικοπέδου του ΟΕΚ στον Άγιο Θαλλέλαιο Νάξου αποτελεί την καθαρή, χρονολογικά αποτυπωμένη απόδειξη του τρόπου με τον οποίο η περιουσία που δημιουργήθηκε από εισφορές εργαζομένων αντιμετωπίζεται ως στεγαστικό απόθεμα προς διάθεση, ανάλογα με την εκάστοτε πολιτική βούληση, χωρίς καμία ουσιαστική μέριμνα για την ανταποδοτικότητα και την προστασία των συμφερόντων των εργαζομένων.
Το 2007 ο ΟΕΚ αγοράζει πέντε οικόπεδα στον Άγιο Θαλλέλαιο Νάξου, συνολικού εμβαδού 21.110,39 τ.μ., με κόστος 761.364 ευρώ, από χρήματα όσων πληρώνουν εισφορές υπέρ ΟΕΚ, με αποκλειστικό σκοπό την ανέγερση εργατικών κατοικιών. Δεν πρόκειται για «δημόσιο φιλέτο» αλλά για μια στοχευμένη επένδυση του ΟΕΚ με σαφή στεγαστικό προσανατολισμό υπέρ των εργαζομένων.
Ήδη από τις 20 Ιανουαρίου 2015 το θέμα εισάγεται προς συζήτηση στο Διοικητικό Συμβούλιο του ΟΑΕΔ για παραχώρηση του οικοπέδου στον Δήμο Νάξου χωρίς αντάλλαγμα, με γενικόλογες αναφορές σε «κοινωνικές χρήσεις» όπως αθλητικές εγκαταστάσεις και εκπαιδευτήρια. Η προσπάθεια αυτή καταγγέλλεται δημόσια ως προεκλογικό ξεπούλημα. Οι καταγγελίες του ΠΑΝΣΥΠΟ και της Ομοσπονδίας Οικοδόμων εκείνη την περίοδο είχαν συγκεκριμένο αποτέλεσμα: η σχετική λήψη απόφασης δεν προχώρησε τότε από το Δ.Σ. του ΟΑΕΔ. Η διοίκηση αναγκάστηκε να μην ολοκληρώσει εκείνη τη διαδικασία.
Το θέμα όμως δεν εγκαταλείφθηκε.
Στις 19 Φεβρουαρίου 2019, τόσο η «Αδέσμευτη Φωνή Υπαλλήλων ΟΑΕΔ» όσο και το Διοικητικό Συμβούλιο του ΠΑΝΣΥΠΟ παρεμβαίνουν με τεκμηριωμένη έγγραφη καταγγελία, αναδεικνύοντας ότι προωθείται εκ νέου η πρόθεση παραχώρησης του ακινήτου για 99 χρόνια, χωρίς καμία απολύτως πρόβλεψη αντισταθμιστικού οφέλους για τον ΟΑΕΔ με πρόσχημα σχολικές και αθλητικές εγκαταστάσεις, ενώ το ακίνητο αγοράστηκε για εργατικές κατοικίες με χρήματα εργαζομένων. Θέτουν ευθέως το ερώτημα γιατί δεν προβλέπονται εργατικές κατοικίες ώστε να υπηρετηθεί ο αρχικός σκοπός.
Στις 19 Φεβρουαρίου 2020 το Δ.Σ. ΟΑΕΔ με την απόφαση 1304/15/19.02.2020 εγκρίνει την παραχώρηση. Στις 26 Φεβρουαρίου 2020 εκδίδεται η Υπουργική Απόφαση 9924/Δ2/995/26-02-2020 με ΑΔΑ 6ΚΥΟ46ΜΤΛΚ-ΖΥΛ για δωρεάν παραχώρηση χρήσης με τη μορφή χρησιδανείου για 99 έτη, αποκλειστικά για σχολικές και αθλητικές εγκαταστάσεις. Τίθεται ρητή αίρεση ανέγερσης εγκαταστάσεων εντός πενταετίας. Στις 12 Μαρτίου 2020 υπογράφεται η σύμβαση χρησιδανείου και στις 24 Μαρτίου 2020 η Οικονομική Επιτροπή του Δήμου αποδέχεται το χρησιδάνειο. Όλα γίνονται με αστραπιαία ταχύτητα, με υπηρεσιακές εισηγήσεις πλήρως ευθυγραμμισμένες με την πολιτική κατεύθυνση και χωρίς καμία απολύτως τεκμηρίωση ανταποδοτικότητας για τον ΟΑΕΔ.
Ακολουθούν πέντε ολόκληρα χρόνια πλήρους αδράνειας. Δεν κατασκευάζεται ούτε σχολείο ούτε αθλητική εγκατάσταση. Η ρητή αίρεση της Υπουργικής Απόφασης παραβιάζεται πλήρως. Το χρησιδάνειο, σύμφωνα με τους ίδιους του όρους, όφειλε να ανακληθεί.
Αντί αυτού, στις 17 Φεβρουαρίου 2025 το Δημοτικό Συμβούλιο Νάξου με την απόφαση 28/2025 ζητά τροποποίηση της σύμβασης χρησιδανείου ώστε να προβλέπονται κοινωνικές κατοικίες. Στις 21 Αυγούστου 2025 εκδίδεται η απόφαση 22251/21-08-2025 με την οποία τροποποιείται η αρχική Υπουργική Απόφαση του 2020. Η πενταετία γίνεται δεκαετία και εισάγεται ρητά αλλά αόριστα πλέον η δυνατότητα ανέγερσης κοινωνικών κατοικιών.
Πέντε χρόνια μετά την παραχώρηση το 2025, η διοίκηση της Δ.ΥΠ.Α. έρχεται να υιοθετήσει ακριβώς αυτό που ο ΠΑΝΣΥΠΟ είχε επισημάνει από το 2015 και που ήταν ο σκοπός αγοράς του οικοπέδου του ΟΕΚ από το 2007.
Το πιο αποκαλυπτικό στοιχείο όμως δεν είναι η αλλαγή σκοπού. Είναι ότι η τροποποίηση του 2025 γίνεται σαν να μην υπήρξε ποτέ η προηγούμενη αθέτηση των όρων. Δεν υπάρχει καμία αναφορά στο ότι η πενταετία δεν τηρήθηκε, καμία συνέπεια, καμία ρήτρα ελέγχου προόδου, καμία χρονική δέσμευση με κυρώσεις σε περίπτωση νέας αδράνειας. Αντί το χρησιδάνειο να ενισχυθεί με αυστηρότερους όρους και ουσιαστικές διασφαλίσεις, αποδυναμώνεται και γίνεται ακόμη πιο ελαστικό.
Και την ίδια στιγμή, η προσθήκη «κοινωνικών κατοικιών» γίνεται χωρίς καμία θεσμική ενσωμάτωση του αρμόδιου Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, το οποίο σήμερα έχει την ευθύνη της στεγαστικής πολιτικής.
Το οικόπεδο αγοράστηκε με χρήματα εργαζομένων για εργατικές κατοικίες. Το 2015 επιχειρήθηκε να παραχωρηθεί και η αντίδραση των εργαζομένων το απέτρεψε. Το 2019 ο ΠΑΝΣΥΠΟ το κατήγγειλε εκ νέου. Το 2020 παραχωρήθηκε για άλλον σκοπό. Ο σκοπός δεν τηρήθηκε. Το 2025 ο σκοπός αλλάζει για να διατηρηθεί η παραχώρηση.
Αποκαλύπτεται δηλαδή μια σταθερή, συνειδητή, στοχευμένη και επαναλαμβανόμενη διοικητική μεθόδευση.
Η επίκληση των «κοινωνικών κατοικιών» στην τροποποίηση του 2025 επιχειρεί να δώσει κοινωνικό πρόσημο σε μια διοικητική επιλογή που παραμένει απολύτως ατεκμηρίωτη ως προς την υλοποίησή της. Και αυτό είναι εξαιρετικά σοβαρό, ιδίως για τη Νάξο.
Στη Νάξο σήμερα υπάρχουν τεράστιες και πιεστικές ανάγκες στέγασης. Δημόσιοι υπάλληλοι, γιατροί, νοσηλευτές, εκπαιδευτικοί, εποχικοί εργαζόμενοι, αλλά και οι ίδιοι οι μόνιμοι κάτοικοι του νησιού, αντιμετωπίζουν οξύ στεγαστικό πρόβλημα. Η ανάγκη για κοινωνικές κατοικίες είναι άμεση και πραγματική.
Κι όμως, στην απόφαση του 2025 που εισάγει τις κοινωνικές κατοικίες:
δεν προβλέπεται καμία συγκεκριμένη χρηματοδότηση, δεν προβλέπεται κανένα σαφές και δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα υλοποίησης, δεν προβλέπεται καμία θεσμική ένταξη σε στεγαστικό πρόγραμμα του αρμόδιου Υπουργείου, δεν προβλέπεται κανένας μηχανισμός παρακολούθησης της υλοποίησης.
Δηλαδή, η διοίκηση επικαλείται μια υπαρκτή κοινωνική ανάγκη για να διευρύνει τον σκοπό του χρησιδανείου, αλλά δεν δημιουργεί τις προϋποθέσεις και δεν εξασφαλίζεται με συμβατικές δικλείδες έτσι ώστε υλοποιηθεί στην πράξη το ταχύτερο δυνατόν η κατασκευή των κοινωνικών κατοικιών.
Αυτό δεν αποτελεί σχέδιο στεγαστικής πολιτικής αλλά μια γενικόλογη διοικητική αναφορά χωρίς ουσιαστικό περιεχόμενο, η οποία αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο το οικόπεδο να παραμένει για χρόνια ακόμη ανενεργό, χωρίς έργο, χωρίς χρήση και χωρίς όφελος ούτε για την τοπική κοινωνία ούτε για τη Δ.ΥΠ.Α.
Ο ΟΑΕΔ και σήμερα η Δ.ΥΠ.Α επιδεικνύουν σπουδή στην υλοποίηση κάθε πολιτικής βούλησης που αφορά παραχωρήσεις ακινήτων, αλλά καμία σπουδή στη διασφάλιση της ανταποδοτικότητας και της προστασίας της περιουσίας που δημιουργήθηκε από τις εισφορές των εργαζομένων. Οι υπηρεσιακές εισηγήσεις οφείλουν να βασίζονται στην αρχή της ανταποδοτικότητας, στον σεβασμό του σκοπού για τον οποίο αγοράστηκαν τα ακίνητα και στην προστασία των συμφερόντων του Οργανισμού.
Η υπόθεση της Νάξου αποτελεί μια ηχηρή προειδοποίηση. Είναι το ζωντανό παράδειγμα που αποκαλύπτει ότι η περιουσία του ΟΕΚ που δημιουργήθηκε από τις εισφορές των εργαζομένων αντιμετωπίζεται ως διαθέσιμο στεγαστικό απόθεμα, έτοιμο να εξυπηρετήσει κάθε πολιτική σκοπιμότητα, χωρίς λογοδοσία, χωρίς ανταποδοτικότητα και χωρίς σεβασμό στον σκοπό για τον οποίο αποκτήθηκε.
